NASLOVNA » BIBLIOTEKA, Istorija crkve » PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE – I OPŠTI DEO

PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE – I OPŠTI DEO

 

PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE
OPŠTI DEO
 
b) Rimska država prema verama
 
1. Rimska država je bila trpeljiva prema verama svojih naroda. Te su vere bile većinom vezane za neki kraj ili grad i nisu težile da se svesno šire na račun drugih vera. Osim toga većina tih vera se lako mešala sa drugim verama. Dok nisu smetale državnoj religiji, nad kojom su bdeli zakoni, mogle su na miru živeti. One su bile greligiones licitae i njihova božanstva su često uzimana u državnu veru. Međutim, osnovna crta hrišćanstva je baš to da poriče valjanost svim drugim verama i hoće da prodre u sve narode. Ono je, dakle, nagovestilo svim verama borbu do istrage i po tome se moralo sukobiti i sa državnom verom, drugim rečima, sa državnim zakonima. U državnoj religiji je, uz to, bila jedna osobito osetljiva tačka, i verske i političke prirode, sa kojom se hrišćani nisu mogli nikada izmiriti. To je bio, od istočnjaka primljeni, božanski kult vladara. Od njega su bili oslobođeni samo Jevreji, a svaki drugi ko bi ga odbio, smatran je izdajnikom države. Vladar je bio domiunus ac deus i kada je bila prilika, prinosila mu se žrtva. Hrišćani nisu mogli pristati na obožavanje čoveka. Priznavali su vladaru da je dominus, štaviše da je prvi posle Boga – a deo secundus, molili su se za njega Bogu, no žrtvu su stalno odbijali. Na tom državnom kultu je bio neizbežan sukob hrišćana sa zakonima i oni su, uglavnom, zbog toga kulta osuđivani da idu pred zveri, na lomače, na krst i u rudnike.
2. Nema sumnje da je rimska država morala osetiti i to da u hrišćanstvu leži nešto što se ne može spojiti sa tadašnjom državom i društvenim poretkom. U rimskoj državi nije se moglo mirno gledati širenje jedne vere koja uči da su svi ljudi i narodi jednaki i da su svi braća. Društvo, kome je sav život, proizvodnja i bogatstvo ležalo na robovima, nije se moglo lako miriti sa moralom po kojem je rob brat, što na kraju znači da ropstva ne može biti. Tu dolazi još hrišćanski pogled na rad, na položaj žene, na porodični moral itd. Jasno je bilo da hrišćanstvo nosi u sebi prevratne težnje i načela i da hrišćani nisu besprekorni građani. Na osnovu svega toga postalo je hrišćanstvo u rimskoj carevini religio illicita -nedozvoljena vera.
3. U prvo, uglavnom apostolsko vreme, kada se hrišćanstvo širilo „pod prisenkom judejstva“, državne vlasti ga smatraju za ogranak te dozvoljene vere i ne obraćaju na njega pažnju. Kada su korintski Jevreji došli pred namesnika sa tužbom na Pavla, namesnik im kaže da ga se ne tiču njihova prepiranja o zakonu (Dap 18, 12-16). No postepeno počinju vlasti razlikovati hrišćane od Jevreja i istupaju protiv njih smišljeno i po zakonu. Gone ih od početka II v. do Konstantina. Ta gonjenja hrišćana nisu bila stalna, a nisu preduzimana uvek ni u celoj državi, tako da je bilo dužih odseka vremena u kojima su hrišćani živeli na miru.

Ključne reči:

Ovde napišite komentar ukoliko želite

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *