Da nam budu jasnija neka pitanja naše vere – Knjiga III

Poredak služenja čteca na arhijerejskoj Liturgiji

 

PRED DOLAZAK ARHIJEREJA U HRAM

Jedan od već obučenih u stihar čteca sa žezlom i dvojica sa arhijerejskom mandijom, sa ostalim kliricima dođu do ulaza u crkvenu portu, ili do zapadnih vrata hrama. Kad arhijerej priđe, stavljaju mu mandiju i predaju žezal, pa dok arhijerej ulazi u hram, sve do oltara, pridržavaju mu skutove mandije.

Pri čitanju vhodnih molitava, čteci prinose arhijereju ikonu Hristovu, pa Bogorodičinu, da ih celiva, a kad on blagoslovi narod sa amvona i đakoni uzglase: „Svjaščenici, izidite!“, primaju žezal od arhijereja, skidaju mandiju i pomažu pri oblačenju odjejanja. Na kraju prinose lahan i ubrus, jedan drži lahan, drugi ibrik, iz koga, triput po malo, izliva vodu na ruke arhijereja; onda pruže ubrus da ih otare, pa celivavši mu ruku, ulaze u oltar i ostavljaju pribor za umivanje na određeno mesto.

 

POČETAK LITURGIJE

Kad đakoni uzglase: „Tako da prosvjetitsja svjet tvoj…“ i arhijerej blagoslovi narod, čteci primaju dikirije i trikirije, odnose u oltar, uzimaju Arhijerejski činovnik, pa kad prinesu stolicu na amvon i arhijerej sedne, oni staju iza amvona.

Na velikoj jekteniji, iza prozbe za arhijereja, prinose mu Arhijerejski činovnik za molitvu, a takođe na dve male jektenije. Kad arhijerej pročita treću molitvu, celivavši mu ruku, čteci staju iza đakona na soleji i po vozglasu okreću se, zajedno sa đakonima, arhijereju i poklone, pa iza đakona ulaze u oltar na severne i južne dveri (Kad arhijerej ustane na „Slava“ trećeg antifona, ili Blažena, čtec treba da unese stolicu sa amvona u oltar.).

 

MALI VHOD

Na malom vhodu, jedan čtec nosi sveću, drugi žezal, dva najstarija dikirije i trikirije, idući ispred đakona. Došavši do ikonostasa, čteci sa svećom i žezlom ulaze u oltar, a oni sa dikirijama i trikirijama, pred đakonov uzglas: „Premudrost, prosti!“ predaju arhijereju dikirije i trikirije, pa i oni ulaze u oltar. Kad arhijerej uđe u oltar, celiva Sveto Evanđelje i Časnu trapezu, čteci mu dodaju žezal i kadionicu, pa kad završi kađenje primaju oboje.

Čtec sa žezlom izlazi pred ikonu Bogorodičinu i stoji do Heruvimske pesme, pa ulazi u oltar, ostavlja žezal, prima lahan i ubrus, izlazi pred Carske dveri, sa druga dva čteca, da bi arhijerej oprao ruke.

 

PRED ČITANJE APOSTOLA I EVANĐELJA

Na „Svjatij Bože…“, čteci dodaju arhijereju dikirije, a zatim trikirije, i kad on blagoslovi narod na „Gospodi, Gospodi prizri s nebese…“, primaju ih od njega. Pred čitanje Apostola, kad episkop blagoslovi: „Mir vsjem!“ čteci skidaju s njega omofor i složivši ga ostavljaju. Onda dodaju đakonu kadionicu, pa jedan s tamjanicom, i đakon sa kadionicom, prilaze episkopu da on stavi tamjan u kadionicu i blagoslovi.

U vreme kad đakon izađe da čita Evanđelje, izlaze dvojica čteca sa dikirijama i trikirijama, na severne i južne dveri, staju na amvon desno i levo od đakona. Po završetku Evanđelja, dolaze sa đakonom do Carskih dveri, dodaju arhijereju dikirije i trikirije i kad on blagoslovi narod, primaju ih i odnose u oltar, na severne i južne dveri. Jedan čtec, čim đakon počne čitati Evanđelje, prinosi arhijereju Činovnik da pročita molitvu Evanđelja.

 

VELIKI VHOD

Čteci za žezlom, dikirijama i trikirijama idu kao na Malom vhodu, a kad dođu pred ikonostas, čtec sa žezlom staje pred ikonu Hristovu, a čteci sa dikirijama i trikirijama s obe strane Carskih dveri. Jedan čtec u oltaru dodaje episkopu kadionicu za kađenje diskosa, a zatim putira. Kad episkop postavi Svete Darove na Časnu trapezu i okadi ih, pa dođe na dveri, čteci mu predaju dikirije i trikirije, i po blagosiljanju primivši ih, odnose u oltar.

 

PO SIMVOLU VERE čteci predaju dikirije i trikirije episkopu u oltaru, pa kad on blagoslovi narod, primaju ih, gase i ostavljaju na svoje mesto.

 

NA „IZRJADNO O PRESVJATJEJ…“ dodaju arhijereju kadionicu i prinose anaforu za blagoslov.

 

PRED PRIČEŠĆE čtec dodaje đakonu teplotu, a po pričešću prinosi lahan i ubrus da arhijerej opere ruke u oltaru, pa onda ostavljaju pribor na svoje mesto.

Na „Spasi Bože ljudi Tvoja…“, čtec prinosi arhijereju kadionicu i po kađenju Darova prima je i ostavlja.

 

PO ZAVRŠETKU LITURGIJE čteci pomažu arhijereju pri svlačenju odeždi i sa drugim kliricima prate ga do izlaska iz hrama, ili ulaska u episkopiju.

 

ORLECE čteci stavljaju pred Carske dveri u početku, pred dolazak arhijereja, koji tu staje za vreme vhodnih molitava. Orlec se stavlja na amvon i tu stoji do ulaska arhijereja u oltar na Malom vhodu, kad se odnosi i stavlja u oltar pred Časnu trapezu.

Pri pevanju Trisvetog, jedan se orlec stavlja na Carske dveri i po blagosiljanju arhijereja na „Gospodi, Gospodi, prizri s nebese i vižd…“, odnosi. Na Carske dveri se stavlja i na Velikom vhodu, a pošto arhijerej primi putir i blagoslovi dikirijama i trikirijama, odnosi.

Pred Časnom trapezom stoji orlec za vreme cele Liturgije, samo se na „Vozljubim drug druga…“, stavlja se desne strane Časne trapeze, gde će arhijerej stojati pri celivanju sa sveštenstvom.

Orlec se stavlja na amvon ako će episkop propovedati i iza amvona pri deljenju anafore.

 

Ključne reči:

Ovde napišite komentar ukoliko želite

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *