NASLOVNA » BIBLIOTEKA, Osnovi pravoslavlja » TAJNE VERE I ŽIVOTA (OSNOVNO BOGOSLOVLJE)

TAJNE VERE I ŽIVOTA (OSNOVNO BOGOSLOVLJE)

 

Prof. Velimir Hadži-Arsić

TAJNE VERE I ŽIVOTA
(OSNOVNO BOGOSLOVLJE)
 
SVOJSTVA CRKVE
 
Iz same prirode Crkve i njenog cilja ističu svojstva Crkve: jedinstvo, svetost, sabornost i apostolnost.
1. Jedinstvo Crkve. – Crkva je jedna, jer je jedno duhovno telo, koje ima jednog osnivača i jednu glavu, Gospoda Hrista, i koje oživljava jedan Duh Božji, i koje ima jednu veru, jednu istinu, jednu blagodat, jedne svete tajne, jednu jerarhiju.[1] Kao što je telo jedno, iako ima mnoge udove, tako je i Crkva, kao telo Hristovo, jedna, iako ima mnoge članove, jer se u njoj jednim Duhom svi krštavaju u jedno telo i jednim Duhom svi napajaju.[2] To čini te su članovi njeni jedno. Stoga ap. Pavle i piše hrišćanima: „Vi ste telo Hristovo, i udi među sobom[3]; vi ste svi jedno u Hristu Isusu“.[4] Ovo jedinstvo Crkve prostire se na sve članove Crkve, i oni su pozvani da uzajamnom ljubavlju čuvaju „jedinstvo duha u svezi mira“[5]
Jedinstvo između zemaljske i nebeske Crkve nesumnjivo postoji. Ono se sastoji u tome što nebeska i zemaljska Crkva imaju jednu zajedničku glavu, Gospoda Hrista, što žive jednom blagodaću Svetoga Duha i neprekidno opšte među sobom. Sredstvo kojim one opšte među sobom jeste molitva vere i ljubavi. Članovi zemaljske Crkve obraćaju se u svojim molitvama Svetiteljima koji pripadaju nebeskoj Crkvi. Na molitvu vere Svetitelji odgovaraju ljubavlju: usrdno se mole Bogu za one koji im se obraćaju. I pošto molitva pravednoga može mnogo pomoći,[6] to Svetitelji na razne načine pomažu one koji im se molitvom obraćaju, pomažu ih vidljivo i nevidljivo, javljanjem ili nekim drugim načinom. Zato mi pravoslavni poštujemo, slavimo i molitveno prizivamo Svetitelje, a uz to poštujemo i njihove svete ikone i svete mošti.
Jedinstvo Crkve ne narušava se ni time što postoje zasebne, takozvane pomesne Pravoslavne Crkve, kao: Jerusalimska, Ruska, Grčka, Srpska i dr. Sve su one organski delova jedne Saborne Vaseljenske Crkve Hristove. Podela Crkve na razne oblasti, narode i države jeste spoljašnja administrativna podela. Ali u duhovnom pogledu one su sastavni delovi jednog i nedeljivog tela Saborne Vaseljenske Crkve. Njihovo se jedinstvo u Hristu i Duhu Svetom izražava jednakim ispovedanjem vere, istine i zajedničkim opštenjem u molitvama i tajnama.
Iz učenja o unutrašnjem, organskom jedinstvu Crkve prirodno i logično ističe i učenje o jedinstvenosti prave Crkve. Crkva je, dakle, ne samo jedna nego i jedina. Kao što u Hrista ne može biti nekoliko tela, tako je nemogućno da postoje mnoge crkve. Po svojoj bogočovečanskoj prirodi Crkva je jedna i jedina, kao što je Bogočovek Hristos – jedan i jedini. Crkva je uvek bila i ostala jedna i jedina, samo su se u razna vremena odvajali od nje i otpadali razni jeretici i raskolnici i time prestali biti članovi prave Crkve. Pravoslavna Crkva je ta jedna i jedina Hristova Crkva, jer je potpuno sačuvala sve što su joj njen Osnivač Hristos i Njegovi Apostoli dali i ostavili. Zato se i zove Pravoslavna Katoličanska (ili Saborna) Apostolska Crkva.
 
2. Svetost Crkve. – Crkva je sveta, jer je svet Spasitelj, glava njena, jer u njoj stalno boravi Duh Sveti; jer je sveto sve njeno: i učenje, i blagodat, i tajne, i bogosluženja.
Svojom svetošću Crkva osvećuje verne, čini ih domom Božjim, hramom Božjim[7]. Njeni članovi sačinjavaju narod sveti[8]; oni su deca svetlosti[9]; oni su sveti[10]; oni su sažitelji svetima i domaći Bogu[11].
Svojim gresima hrišćani ne smetaju Crkvi da bude sveta, ne narušavaju i ne uništavaju njenu svetost. Crkva je dugotrpeljiva prema grešnicima, poučava ih, pobuđuje na pokajanje i evanđelski život i oni se u Crkvi uvek mogu očistiti od svojih grehova svetom tajnom pokajanja. Samo oni grešnici koji su uporni u zlu i ne kaju se odlučuju se od Crkve ili nevidljivim dejstvom Spasitelja ili vidljivom vlašću Crkve. Jer je takvo pravo i takvu vlast Spasitelj dao Crkvi, rekavši: „Ako ti sagreši brat tvoj, idi i pokaraj ga u četiri oka. Ako te posluša, dobio si brata svog. A ako te ne posluša, uzmi sa sobom još jednoga ili dvojicu. Ako i njih ne posluša, kaži Crkvi; pa ako ne posluša ni Crkve, neka ti bude kao neznabožac“.[12] A sv. Pavle naređuje hrišćanima: „Izvadite zlog između sebe“.[13] Takvi su bili uglavnom jeretici koji su isključivani iz Crkve.
3. Sabornost Crkve. – Crkva je saborna, katoličanska, vaseljenska, jer sadrži u sebi sve Božje darove za spasenje i okuplja sva Božja stvorenja, te se ne ograničava ni mestom, ni vremenom, ni narodom, nego obuhvata hrišćane svih vremena, mesta i naroda. Na ovu sabornost Crkve ukazuju Spasiteljeve reči, upućene apostolima: „Idite i naučite sve narode, krsteći ih u ime Oca i Sina i Svetoga Duha“.[14] I ap. Pavle ukazuje na to kada kaže da u Crkvi Hristovoj: „Nema Grka ne Jevrejina, obrezanja ni neobrezanja, divljaka ni Skita, roba ni slobodnjaka, nego sve i u svemu Hristos“.[15]
Crkva je saborna s obzirom i na vreme, jer važi za sva vremena. A važi za sva vremena, jer je saborna i vaseljenska po svome učenju o svima predmetima koji su neophodni za osvećenje i spasenje svih ljudi sviju vremena. Crkvi je Spasitelj obećao da će biti sa njom u sve dane do svršetka veka i da joj ni vrata paklena neće odoleti (Mt.28,20; 16,18).
Saborna, katoličanska, vaseljenska bila je, jeste i uvek će biti samo Pravoslavna Crkva, jer je u svoj čistoti i celosti sačuvala evanđelsku vaseljensku veru, koju su propovedali sveti Apostoli i utvrdili sveti Vaseljenski Sabori i Sveti Oci.
4. Apostolnost Crkve. – Crkva je apostolska; zato što su je raširili i utvrdili Apostoli i što neprekidno i neizmenljivo čuva učenje i predanje svetih Apostola. Apostoli su raširili Crkvu po svetu i utvrdili je posle silaska Svetoga Duha. Oni su svima koji veruju u Hrista predavali božansko učenje Spasiteljevo, a pastirima Crkve – darove Svetoga Duha kroz svešteno rukopoloženje za episkope, sveštenike i đakone.
Svojim radom na širenju Crkve sveti Apostoli su postali temelj Crkve. Zato ap. Pavle i veli hrišćanima da su „nazidani na temelju Apostola i Proroka, gde je kamen od ugla sam Isus Hristos“.[16] Život u Crkvi je život po apostolskom učenju i predanju. Ko pripada Crkvi dužan je da se strogo drži apostolskog učenja i predanja i da se kloni svega što nije u saglasnosti sa njim[17].
Apostolska služba u Hristovoj Crkvi produžava se neprekidno kroz apostolske naslednike: episkope i sveštenike kao pastire i učitelje Crkve, tj. kroz crkvenu jerarhiju.
 


 
NAPOMENA:

  1. Ef.4,4-6.
  2. 1.Kor.12,12-13.
  3. 1.Kor.12,27.
  4. Gal.3,28; sr. Kol.3,11.
  5. Ef.4,3.
  6. Jak.5,16.
  7. Jev.3,6; 1.Pet.2,5; 4,17; Ef.2,21.
  8. 1.Pet.2,9.
  9. Ef.5,9; 1.Sol.5,5.
  10. Rim.1,17; 1.Tim.5,10.
  11. Ef.2,19.
  12. Mt.18,15-17.
  13. 1.Kor.5,13.
  14. Mt.28,19.
  15. Kol.3,11.
  16. Ef.3,20.
  17. 2.Sol.2,15.

Ovde napišite komentar ukoliko želite

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *