NASLOVNA » BIBLIOTEKA, Duhovno uzdizanje » TAJNA CARSTVA BOŽIJEG

TAJNA CARSTVA BOŽIJEG

 

TAJNA CARSTVA BOŽIJEG
Zaboravljeni put Istinskog Bogopoznanja – o unutrašnjem Hrišćanstvu
 

 
III
 
Razlika između Zapadnog i Istočnog monaštva. U istočnom monaštvu je skrivena tajna kraja
 
Slavi vaskrsenja zapadno monaštvo se ustremilo drugim – spoljašnjim i veštastvenim putem. Stoga je kod zapadnog monaštva iskustvo i kretanje drugačije, različito od istočnog. Ono ima iskustvo početka Hrišćanstva, iskustvo galilejskih polja i cvetajućih krinova (Francisko Asiški i drugi), hodanje za Hristom po njihovoj površini (krstaški pohodi), dinamičko ustremljenje ka (spoljašnjem) oslobađanju Svete Zemlje od (spoljašnjih) neprijatelja Hrišćanstva i (spoljašnju) borbu protiv antihrista.
To su osnovne crte puta po kome se kretalo zapadno monaštvo i njegova delatnost. One su za njega suštastvene sve do sada.
Zapadno monaštvo se u svojoj mladosti sa svojom zaljubljenošću u istorijskom procesu duhovnog razvića zaustavilo na spoljašnjem, na površini – gde se i ukočilo. Kod zapadnog monaštva je mnogo delovanja po spoljašnjoj površini, mnogo dinamičnosti s obzirom da prebiva u mladalačkom uzrastu, u dobu svežine mladalačkih sila. Dalje od svog mladalačkog uzrasta ono se nije ni razvilo, a nije ni moglo. Jer, zapadni narodi su, po svojoj unutarnjoj obdarenosti i razviću, po svom uzrastu mladalački i duhovno nezreli narodi.
Zbog svog nezrelog uzrasta, zapadni narodi su tajnu Hrišćanstva primili svetlo i krasno, sve do „sveštene zaljubljenosti“, pa ipak samo spolja i površno. Unutrašnja suština njima je bila nedostupna.
Sva je slava kćeri Careve unutra, govori prorok (Ps.44,14). Oni tu unutrašnju lepotu nisu prihvatili. Stoga se potom i rodila tuga za tom unutrašnjom krasotom, za gornjim, koja je svoj izraz našla u Gotici [rimo]katoličkih hramova.
Umetnost zidanja hramova nije slučajna: ona izražava unutrašnju tajnu naroda koji ih zida, tj. religioznu tajnu primanja Boga dušom.
Gotika je traženje Boga na nebesima. Gotika je stremljenje uvis, tuga, krik duše koja traži ono unutrašnje. Gotika je glad duše, izmršavele ruke molbe koje su pružene uvis, ka nebesima: one „tamo“ traže ono čega nema „ovde“ na zemlji. U tim crtama se i izrazila naročita osobenost religioznog opita zapadnih naroda, zapadnog monaštva.
Međutim, sasvim je drugačiji religiozni opit Istočnog Hrišćanstva, istočnog monaštva. Tu nema ustremljenosti uvis. Istočni hramovi ne znaju za gotiku: oni čvrsto stoje na zemlji. Tu je nebo neodvojivo od zemlje. Tu nema tugovanja za nebesima. Te crte u potpunosti izražavaju unutarnje iskustvo Istočne Crkve, istočnog monaštva.
Na istoku je – posedovanje, a na zapadu je iskanje. Ovde je unutrašnje prebivanje u tajni sa Bogom, a tamo – ustremljenost uvis i iskanje Boga na nebesima. Ovde je odricanje od „ovoga sveta“ i prebivanje u gornjem, nebeskom svetu, a tamo – utvrđivanje „ovoga sveta“ i traženje sveta koji dolazi. Ovde je bogonosna umna molitva i tiha radost nalaženja, a tamo – egzaltirana zaljubljenost, koja prelazi u tugu usredsređenog iskanja.
Stoga je čitavo istočno monaštvo unutra, u unutrašnjem sagledavanju. I njegov uzrast je uzrast sedih vekova: ono je dete drevnih naroda. Njegov uzrast je uzrast sagledavanja „kraja“.
Iskustvo pravoslavnog monaštva je božanstveno iskustvo „kraja“, iskustvo kraja truležnog, spoljašnjeg, grešnog postojanja, iskustvo kraja smrtnog čovekovog obraza.
Ono [poseduje] svetlo, veličanstveno, potresno iskustvo početka drugog, bogonosnog postojanja, iskustvo otkrivanja Boga koji je došao u telu, iskustvo otkrivanja besmrtnog Bogočovečanskog Obraza „neizrecive slave“ – Hristovog Lika u čovekovom obrazu.
Sa tajnom istočnog monaštva neraskidivo je vezana i konačna sudbina hrišćanskog čovečanstva, sudbina celoga sveta. U monaštvu (jedino u istočnom, pravoslavnom monaštvu) skrivena su poslednja vremena i rokovi, tj. tajna „kraja“.
Sa iščezavanjem monaštva iščeznuće i Hrišćanstvo.
Sa iščezavanjem Hrišćanstva nestaće i spoljni svet: doći će njegov kraj.

Ključne reči:

Ovde napišite komentar ukoliko želite

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *