Sveti Mardarije lješansko-libertivilski i sveamerikanski – prva struna svetosavsko-kosovskog zaveta u Americi i Kanadi

PRVO POGLAVLJE
PORODICA USKOKOVIĆ

Ivan P. Uskoković se rodio 2. novembra 1889. godine u kamenito-brdovitom selu Kornet koje se nalazi u surovoj prirodi Lješanske nahije u Crnoj Gori, gde se vodila, i još uvek vodi, večita borba pre svega sa prirodom, ali i mnogobrojnim neprijateljima Vere, Nade i Ljubavi.

Kršten je u seoskoj crkvici posvećenoj Svetom Đorđu, a kršteno ime mu je bilo Ivan. Sveti Đorđe je i krsna slava, zaštitnik doma svih Uskokovića iz Lješanske nahije.[1]

U neposrednoj blizini te crkve, u samom selu Kornet nekada je bio manastir („namastir“), po predanju iz doba Nemanjića. Ruševine, ostaci utvrđenja manastira postoje i danas. Kao pripadnici jedne od najuglednijih porodica u Lješanskoj nahiji, koja se odlikovala čojstvom i junaštvom, Ivanovi preci Uskokovići stolećima su živeli u okviru ovog prostranog i utvrđenog manastira. Ostaci porodičnog ognjišta Uskokovića, jedan zid njihovog doma, delimično postoje i danas.

Mardarijev otac se zvao Petar (Pero), a majka Jela je bila iz poznate kuće Božovića. Petar je u Crnoj Gori bio uvaženi načelnik Lješanske oblasti (nahije) i plemenski kapetan, dični predstavnik moralne snage svoje Srpske Pravoslavne Crkve.

 

Petar Uskoković

Ivanov pradeda, savetnik opštinskog veća (senator), vojvoda Stanko (Stano) Uskoković, čuveni junak za vreme vlade Petra I Petrovića Njegoša, bio je komandant crnogorske vojske protiv francuskih osvajača pod Napoleonom, koji su krenuli da pokore malu Crnu Goru, vernu saveznicu Rusije. Vojvoda (maršal) Crne Gore Stano, poginuo je u strašnoj bici pod zidinama Dubrovnika (srednjovekovni naziv: Ragasa) 1813. godine.

Premda rođen nakon bitke, izdanak svetorodne loze Petrović, Vladika i gospodar Crne Gore, Petar II Petrović Njegoš, opevao je i ovekovečio Stankove junačke podvige u legendarnoj pesmi Slobodijada (Pesma o slobodi). Puškin (rođen 1799.) takođe je posvetio pesmu ovoj herojskoj bici u kojoj su pravoslavni Srbi iz Crne Gore skupa sa pravoslavnim Rusima porazili Francuze – Bonaparta i Crnogorci (deo Pesme Zapadnih Slovena).

Zarad Ivanove nasleđene, a tokom života negovane i produbljivane, svesti o svom znamenitom srpskom poreklu, kao i zbog raznovrsnih pretpostavki o izboru Mardarijevog monaškog imena, potrebno je, doduše ovde samo ukratko, podsetiti na još jednog njegovog znamenitog pretka – Mitropolita crnogorskog i primorskog Mardarija I Kornećanina (1637–1647).[2] Kako navodi Vladika šumadijski Sava u knjizi Srpski jerarsi od devetog do dvadesetog veka: „Mitropolit Mardarije I je rodom iz sela Korneta u Lješanskoj nahiji. Pre izbora za Mitropolita bio je od 1625. godine na dužnosti igumana Cetinjskog manastira. Kao Mitropolit Mardarije se pominje prvi put meseca jula 1637“.[3] Od svih pretpostavki o razlozima za izbor Ivanovog imena na monašenju, najodrživija je ta da je monaško ime Mardarije dobio po svom slavnom pretku, mitropolitu Mardariju I.

 

Rijeka Crnojevića

 


NAPOMENE:

[1] O poreklu prezimena Uskoković: „Uskoković, Pješivački Do (selo Ćurčić), Pješivci; iz Pješivačkog Dola, Bogeta se doseli u Riđane“ (Nikšić), pa su se njegovi sinovi preselili (oko 1874. god) u Šavnik (Drobnjak); pješivački Uskokovići sebe smatraju srodnicima Vukčevića iz Draževine (Lješkopolje), Podgorica pa jedni u Donje Kokote (Zeta) od 1879. Porijeklom su od Vučitrna (Kosovo), a jedno vrijeme su živjeli između Medove i Lješa u Albaniji. Od njih su u: Rijeci Crnojevića; Baru; Ćurčićima (Pješivci) i Šavniku; Cetinju; Podgorici; Vraki (Skadar) i jedni preko Hasa prešli u Metohiju; Pljevlja; Visokoj (Užice); Ulcinju i Plandišu (Valjevo).“ Prezimena u Crnoj Gori, Vukota Miljanić i Akim Miljanić, Beogradska knjiga, Beograd, 2007.

[2] Arhimandrit Ilarion Ruvarac u svom katalogu navodi kao vreme stolovanja period od 1640. do 1659. godine.

[3] Premda mnogi autori kataloga pominju samo jednog Mitropolita Mardarija, koga nazivaju Kornećaninom, Mitropolita Mardarija I Kornećanina (ili Lješnjanina) ne treba mešati sa Mardarijem II Makedoncem (1654–1661), naslednikom Mitropolita Visariona (1647–1654) „koji je izazvao haranje i smutnju“ (Vl. Sava). I pored nedostatka dovoljno pouzdanih podataka o njima dvojici kao zasebnim ličnostima, zna se da je ovaj poslednji bio zatvaran i kamenovan, jer je zbog nedaća sa Turcima bio naklonjen uniji Pećke Patrijaršije sa Rimom. U svakom slučaju, najbitnije je da unija, kojoj su se toliko nadali i na njoj radili misionari koje je slala Kongregacija za propagandu vere, nikada nije ostvarena, jer je pravoslavna vera bila mnogo dublje ukorenjena kod naroda u Staroj Crnoj Gori i Brdima, nego što su mnogi to mogli i da pretpostave.

 

Ovde napišite komentar ukoliko želite

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *