NASLOVNA » BIBLIOTEKA, Istorija crkve » PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE – II SRPSKA CRKVA

PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE – II SRPSKA CRKVA

 

PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE
SRPSKA CRKVA
 
Istorijski udeo srpske pravoslavne Crkve u kulturnom,
političkom i nacionalnom životu našega naroda
 
Prva i glavna zadaća svake Crkve jeste da u svome području seje i utvrđuje veru koju je Hristos doneo svima narodima i da je neguje s kolena na koleno. S verom u vezi ima Crkva da pricepi i uobičaji Hristov moral i da moralni život u poverenom narodu diže na sve viši stepen. Radeći to brine se Crkva za večni život svoga naroda, a za to je i osnovana.
Srpska Crkva je tu zadaću u našem narodu časno izvršila u toj meri da je on uvek bio voljan privolevati se nebesnom carstvu i za krst časni krvcu prolevati, i da je učio potomstvo rađe gubiti glavu nego svoju ogrešiti dušu.
I kod drugih naroda i kod nas je Crkva vršila još jednu zadaću u prirodnoj vezi sa svojom glavnom zadaćom.
Kako je usvajanje Hristove vere i život po njegovom moralu već sam po sebi smišljeno negovanje ljudske prirode, otpočeo je kod svih mladih evropskih naroda sa krštenjem i razvoj unutrašnje, hrišćanske kulture. Tako je bilo i kod naših starih koji nabrzo posle krštenja imaju svetitelja, t. j. verom i moralom kultiviranih ljudi.
No Crkva je noseći u mlade narode hrišćanstvo nosila i one delove velike grčko-rimske i orijentalske kulture koje je i sama prihvatila i očuvala od propasti. Tako smo i mi pravoslavni Srbi posredovanjem naše Crkve (kojoj je mati Crkva vizantijska) primili u naš život kulturne elemente grčke, delom latinske, pa i dalje orijentalske.
Naša Crkva nije nama kulturu samo donela nego ju je kroz ceo naš srednji vek i negovala. Pisani, slikani i građeni spomenici, ili ostaci spomenika, naše kulture verski su i crkveni tako reći do kraja HVŠ. v. I veliku kulturnu tekovinu – štampu prenela je u naš narod Crkva. Kada se setimo koliko je vekova naš narod živeo pod nekulturnom upravom, a bez svoje države, mi ne znamo šta bi bilo sa našom kulturom da nismo imali svoju Crkvu. Ako Crkva u nekim vremenima i nije mogla kulturu razvijati, dosta je što je zadržavala naglu propast njenih ostataka. I to je bio kulturni rad.
Srpska Crkva je izvršila još jednu posebnu istorijsku zadaću, kakvu Crkve na drugim stranama nisu imale, barem ne u tolikoj meri. Kada smo ostali bez svoje države naša je Crkva, čim se snašla u novim prilikama, preuzela voćstvo svoga narodi, ne samo versko nego i političko. – Ona je održavala naš narod na okupu gde ga je god bilo, a taj je prostor bio širi od nekadanje naše države. Tako je ostala živa svest o narodnom jedinstvu. Materijalne i usmene tradicije koje je Crkva čuvala održale su u narodu uspomenu na veliku državnu prošlost, na velike vladare i na bolju budućnost. Kamo god je naša Crkva selila sa svojim narodom nosila je sobom te tradicije.
Naučivši narod na bezuslovnu odanost svojoj veri i verskim običajima odelila ga je Crkva od drugih naroda među kojima se našao. Tim upornim delenjem od drugih sačuvan je naš narod od odnarođivanja i tamo gde smo bili oređe naseljeni. Vrlo je značajno da u neposrednoj okolici mađarske prestonice još i danas žive naša nacionalno svesna naselja. Sva su u glavnom iz vremena pre Arsenijeve seobe. U toku vremena su smanjena, ali izumiranjem a ne odnarođivanjem. – Ako smo u prošlosti gde gde imali odrođivanja, uvek mu je prethodilo napuštanje stare vere.
Na osnovu takog rada naša je Crkva veliki činilac u delu narodnog oslobođenja i ujedinjenja. Ona je očuvala nacionalni materijal za dan oslobođenja svestan i voljan da se ujedini.

Ključne reči:

Ovde napišite komentar ukoliko želite

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *