NASLOVNA » BIBLIOTEKA, Istorija crkve » PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE – II SRPSKA CRKVA

PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE – II SRPSKA CRKVA

 

PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE
SRPSKA CRKVA
 
PRVI DEO
 
I. Krštavanje Srba
 
1. Hrišćanstvo je došlo na Balkan još u apostolsko doba. Tu je dugo i brižljivo negovano iz tri žarišta, iz Soluna, Salone i Sirmiuma. Seoba naroda učinila je na Balkanu pustoš, ali hrišćansku kulturu ipak nije uništila bez traga. Kada su se naši pređi naselili na Balkan, bilo je tu još crkava, manastira i episkopija. Ostalo je i nešto starog hrišćanskog stanovništva. Dosta ga je bilo u Primorju gde se već krajem sedmoga veka digla čuvena arhiepiskopija splitska na mestu razorene salonitanske (602. g.). Naši stari su, dakle, imali prilike da se odmah po seobi upoznaju sa hrišćanstvom, pa i da ga primaju. Uz tako slučajno upoznavanje sa hrišćanstvom, svakako im je ono odmah po seobi i propovedano. Vizantija je uvek pomagala širenje svoje vere među došljacima koji su ušli u njene granice.
2. Srbima naseljenim na Balkan propovedali su za prvi mah hrišćansku veru misionari koje im je slao Rim. Jamačno su bili upućivani iz zapadnih primorskih gradova ili iz Soluna, gde je sedeo vikar rimskoga episkopa. Misli se daje to bilo u VII. veku za vreme vizantijskog cara Iraklija.
Ma da su naši stari bili naseljeni u vizantijskim oblastima te su od Vizantije politički zavisili, upućivala im je propovednike crkvena vlast iz Rima. Razlog je u tome što je u doba našeg naseljavanja granica rimske crkvene vlasti išla na Balkanu od Soluna preko današnjeg Đustendila i Sofije prema Vidinu na Dunavu. Mi smo se, dakle, nastanili, u glavnom, na rimskom crkvenom području. Za samu veru je bilo sporedno odakle nam dolaze propovednici jer hrišćanska Crkva tada još nije bila podeljena.
Uspeh te propovedi bio je slab. Posle tako velikog događaja kao što je bila seoba narod se nije dugo stišao i staložio, te nije bilo pogodaba za menjanje vere. Možda se naš narod i zato odlučno držao vere svojih starih, što je novu veru pomagala državna vlast iz Vizantije. Naši stari su slutili da bi primajući veru od Vizantije još više potpali pod njenu vlast. Oni su u propovednicima hrišćanstva gledali pretstavnike te vlasti, te su ih proterali odmah čim su početkom IX. v. digli pod Vlastimirom ustanak protiv Vizantije u oblasti Tare, Pive, Lima i Ibra.
3. Po drugi put su došli Srbima propovednici iz Vizantije. To je bilo oko 880. g, kada se Vlastimirov naslednik Mutimir pokorio vizantijskom caru Vasiliju I. Makedoncu, a sa njime i srpski krajevi u Primorju. Tada je masa našega naroda primila hrišćanstvo, pa i Neretljani koji su mu se najviše opirali. Kršteni Srbi su došli već od 732. g. pod vizantijsku crkvenu vlast.
Svim Srbima, pa i primorskima, doneto je hrišćanstvo u ovaj mah sa istoka stoga, što su se granice između istočne i zapadne Crkve u toku vremena pomerile. Kada je vizantijski car Lav Isavrijanac u VIII. v. poveo borbu protiv poštovanja ikona sukobio se on i sa rimskim papom. Da bi papu zbog upornosti kaznio izlučio je car 732. g. ispod njegove vlasti one krajeve Balkana koji su dotle bili u sklopu zapadne Crkve i podložio ih je carigradskom patrijarhu. Papi je ostavio Istru i Dalmaciju sa splitskom arhiepiskopijom. Tada je cela zapadna pola balkanskog poluostrva, tzv. Istočni Ilirik, potpala pod carigradsku Crkvu. To su bili krajevi gde su se Srbi nastanili. Time je ogromna većina naših predaka za sva potonja vremena došla pod uticaj istočne Crkve i u veri i u kulturi uopće. Manji njihov deo, nastanjen na zemljištu splitske arhiepiskopije, ostao je pod verskim i kulturnim uticajem zapadne Crkve i Zapada uopće.

Ključne reči:

Ovde napišite komentar ukoliko želite

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *