NASLOVNA » BIBLIOTEKA, Istorija crkve » PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE – II SRPSKA CRKVA

PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE – II SRPSKA CRKVA

 

PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE
SRPSKA CRKVA
 
VII. Patrijaršija
 
a) Proglas srpske patrijaršije
 
1. Srpska Crkva je doživela svoje najveće dane u doba kada je srpska država najjače razvila svoju snagu. To je bilo za vreme cara Dušana.
Dušan je bio i u odbrani i u širenju svoje države sretniji od svojih prethodnika. I za državni i za crkveni život najviše su značila njegova osvajanja na jugu. Na toj strani je Dušan uzeo Arbaniju i Epir, a od razrivene Vizantije Makedoniju i Tesaliju. Time je ušla u sastav njegove države cela stara ohridska arhiepiskopija sa svojim Grcima, polugrcima i starim Slovenima. Za državni i crkveni život bilo je još važnije što je u Makedoniji protegao svoju vlast do samog Soluna, a prema istoku do Filipija, prvog mesta u Evropi gde je propovedano hrišćanstvo. U osvojenim oblastima bila je i Sveta Gora i mnogo čisto grčkih mitropolija i episkopija koje su dotle bile pod vlašću carigradskog patrijarha.
2. Kada je Dušan 1345. g. osvojio grad Serez imao je nameru da u svoje vreme osvoji i sam Carigrad i da preuzme vlast vizantijskih careva. Kako je u to doba bio već gospodar dobroga dela vizantijskih zemalja proglasi se on te godine u Serezu za cara svoje velike srpsko-vizantijske države. S tim dizanjem vladarskog dostojanstva na najviši stepen u vezi je i dizanje srpske arhiepiskopije na stepen patrijaršije.
U srednjem veku bilo je, i na Zapadu i na Istoku, svakom vladaru potrebno da ga prizna i osvešta crkvena vlast. Kruna i vladarsko pomazanje dobijalo se iz crkvenih ruku. Tek time je vladarska vlast bila potpuno uzakonjena i opće priznata u samoj državi i kod drugih država. Za dotadašnje kraljevsko dostojanstvo u Srbiji bilo je dovoljno da ga osveštava arhiepiskop. No carsko dostojanstvo, koje je Dušan uzeo, valjalo je da osvešta veći crkveni dostojanstvenik od arhiepiskopa, a to je patrijarh. Dušan nije mogao ni misliti na to da priznanje svoga carstva traži od vizantijskog patrijarha. On se stoga rešio da srpsku arhiepiskopiju digne na stepen patrijaršije, pa da iz ruku srpskog patrijarha primi carsku krunu.
3. Celu zimu 1345/6. godine proveo je Dušan u svojim novim krajevima, većinom u Serezu. Tu se trudio oko grčkih episkopa i mitropolita, koji su dospeli pod njegovu državnu vlast, da i oni pristanu na proglašenje srpske patrijaršije. Pristanak grčke jerarhije, koja je dotle bila pod carigradskom patrijaršijom, vredeo je za Dušana vrlo mnogo. Tražio je zatim i pristanak svetogorskih kaluđera, jer se do njihove reči mnogo držalo u celom istočnom hrišćanskom svetu, a osobito u Vizantiji. Dušan je u tome uspeo. Uspeo je i kod ohridske arhiepiskopije, čije su sve oblasti takođe bile u njegovoj proširenoj državi. Osim tih važnih činilaca u pravoslavnoj Crkvi dao je svoj pristanak na proglas srpske patrijaršije i bugarski patrijarh.
4. Svečano proglašenje srpske patrijaršije obavljeno je o Cvetima (9. aprila) 1346. g. na državnom saboru u Skoplju. Na tome su saboru učestvovali srpski episkopi, igumani glavnijih manastira i vlastela, pa onda bugarski patrijarh Simeon i ohridski arhiepiskop Nikola sa svojom pratnjom, zatim izaslanstvo atonskih manastira i pretstavnici grčkih mitropolija iz osvojenih grčkih oblasti. – Za patrijarha je proglašen Joanikije II. dotadanji arhiepiskop srpske Crkve i bivši Dušanov logotet.
5. Odmah o Uskrsu (16. aprila) iste godine krunisali su dva patrijarha i jedan arhiepiskop Dušana za cara Srba i Grka a sina njegova, desetogodišnjeg Uroša, za kralja. – Time je srpska država i Crkva ušla u nov otsek svoga života: država za vrlo kratko vreme, a Crkva i za potonja vremena.
6. U Dušanovoj državi koja je bila država Srba i Grka bile su dve samostalne pravoslavne Crkve: stara grčka ohridska arhiepiskopija i srpska pećka patrijaršija. Ohridskoj arhiepiskopiji je Dušan priznao njenu oblast i prava još prilikom svojih osvajanja. Jedino je morala srpskoj patrijaršiji priznati prvenstvo u dostojanstvu. Uz te dve samostalne pravoslavne Crkve živele su, u izvesnoj zavisnosti od pećkog patrijarha, grčke mitropolije u osvojenim grčkim oblastima na istoku i jugu Dušanove države.

Ključne reči:

Ovde napišite komentar ukoliko želite

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *