NASLOVNA » BIBLIOTEKA, Istorija crkve » PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE – I OPŠTI DEO

PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE – I OPŠTI DEO

 

PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE
OPŠTI DEO
 
g) Crkva kod Rumuna
 
1. Jedini romanski narod pravoslavne vere su Rumuni. U njihove krajeve su doneli hrišćanstvo rimski kolonisti, možda još pre Konstantina Velikog. U IV v. postoji na njihovoj crnomorskoj obali episkopija (Tomi). Docnije su potpali u crkvenom životu pod uticaj okolnih Slovena, te im je i crkveni i književni jezik bio dugo vremena staroslovenski. Dok su Turci vladali Balkanom bili su Rumuni sa svojim kneževima, vojvodama, turski vazali. Tada su u crkvenom životu potpali pod Carigrad (XVI v.). Turci su prodavali rumunsku vojvodsku vlast carigradskim Grcima, koji su zajedno sa grčkim episkopima – fanariotima – iskorišćavali narod. Pokušavali su, kao i drugde po Balkanu, da među Rumunima odomaće svoju kulturu. Svetogorski i sinajski kaluđeri su bili preplavili zemlju, a imali su u njoj svoje velike posede zaveštane od rumunskih velikaša. I vera i prosveta su ipak napredovale. Nešto je negovana u manastirima koji su osnovani u XIV v., a uredio ih je srpski kaluđer Nikodim. Građevine manastira tipa su srpskih zadužbina.
2. U početku XIX v. biraju Rumuni sami svoje vojvode i time prestaje grčka vlast i u crkvi. Knez Aleksandar Kuza proglasio je samostalnost Rumunske crkve, ali joj je oduzeo skoro sve imanje. To je bilo uglavnom upereno protiv svetogorskih manastira i istočnih patrijaršija. Samostalnost je crkvi priznata 1885. godine.
3. Druga naselja Rumuna, koja sada sačinjavaju proširenu kraljevinu, bila su do I svetskog rata pod Mađarima i Austrijom (Erdelj sa delovima Banata i Bukovina). Ti Rumuni su u crkvenom životu bili neko vreme potčinjeni Karlovačkoj mitropoliji (od 1783. g.). No koncem 1864. g. dobili su ugarski Rumuni – erdeljski i banatski – svoju crkvenu samoupravu i uredili su mitropoliju u Sibinju. Godine 1870. izdvojila je državna vlast i Bukovinsku crkvu, koju je digla na stepen mitropolije sa sedištem u Černovcima. U njen sastav su ušli svi pravoslavni građani u Austriji, pa i dve srpske episkopije u Dalmaciji – zadarska i kotorska (1873).
4. Verski život i prosveta stajali su pre I svetskog rata u ove dve mitropolije bolje nego u Kraljevini Rumuniji. Obe su imale svoje sređeno imanje, te su mogle da izdržavaju svoje škole i sveštenstvo. Pravoslavni bogoslovski fakultet pri univerzitetu u Černovcima vaspitavao je i za nas odlične crkvene radnike.

Ključne reči:

Ovde napišite komentar ukoliko želite

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *