NASLOVNA » BIBLIOTEKA, Istorija crkve » PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE – I OPŠTI DEO

PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE – I OPŠTI DEO

 

PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE
OPŠTI DEO
 
TREĆI PERIOD
 
I. Istočna crkva od 1054. godine
 
Carigradski patrijarhat
 
a) Turci – Krstaški ratovi – Latinsko carstvo
 
Preko krajeva u kojima je bila Istočna crkva valjali su se od prvih početaka istorije čovečanstva narodni talasi sa istoka na zapad i obratno. Drugi period crkvene istorije, a naročito početak trećega, jeste doba kada se azijski talas diže prvo polako, a zatim kao bura, da zapljusne preko krajeva Istočne crkve i Evropu. Prema tome – treći period istorije Istočne crkve jeste doba njenog stradanja.
1. U drugoj polovini XI veka izašli su na istorijsku pozornicu Turci, nomadske horde iz centralne Azije, i krenuli su prema zapadu. Glavno njihovo pleme, Seldžuci, otrgli su od Vizantije Malu Aziju, a u Siriji i Palestini su potisnuli Arape. Oni su rušili sve kulturne tekovine na koje su bili naišli, a kao muslimani naročito su se bili okomili na hrišćane i njihove svetinje. Nestajalo je sa lica zemlje čitavih gradova, rušeni su hramovi i manastiri, narod je sasecan i vođen u roblje.
2. U tim teškim prilikama i nemirnim vremenima nije bilo lako pohađati sveta mesta u Palestini, kuda su hrišćani dotle sa svih strana jatimice išli. U velikoj nesreći Istočne crkve i države bilo je to zlo najmanje. No to je dalo povod jednom pokretu na Zapadu, od koga su istočnjaci, barem u prvi mah, očekivali oslobođenje. To su krstaški ratovi. – Dok su u Palestini još vladali Arapi, oni su puštali hrišćane da uz naplatu nekog tributa na miru pohode svoje svetinje. No pod Seldžucima su stranci zlostavljani. Pohodioci svetih mesta su zbunili Zapad svojim pričanjima o divljaštvu muslimana, o teškom položaju hrišćana u Palestini i o skrnavljenju svetih mesta. Kako je i vizantijski car molio pomoći od Zapada, krenula je odande 1096. godine prva krstaška vojska da oslobodi svetu zemlju. Nema sumnje da je taj veliki pokret nastao iz žive vere i pobožnog oduševljenja, ali ipak nije shvatio pravilno svoj zadatak. Krstaška vojska je u osvojenim krajevima osnivala svoje kneževine, a latinsko sveštenstvo je otimalo pravoslavne hramove i crkvena imanja i osnivalo u tim kneževinama latinske crkve, podložene papi. U Siriji je, npr., osnovano nekoliko latinskih država i mitropolija.
3. Posle toga su pokretani manji i veći krstaški ratovi do četvrtog, koji je jasno pokazao ono što se već kod prvog videlo: da Latinima nije toliko stalo do toga da istočne hrišćane oslobode od nekrsta, koliko da ih pokore pod papinu vlast. Četvrti krstaški rat (1202. g.), čija je vojska usput zauzela Zadar za Mlečiće, udarila je na hrišćanski Carigrad, osvojila ga i osnovala u njemu Latinsko carstvo. Vladavina zapadnjaka i njihove crkve trajala je u istočnoj prestonici od 1204. do 1261. godine. Za to vreme su vizantijski car i patrijarh bili u Nikeji. Izgledalo je da je ipak ostvarena davnašnja želja rimskog episkopa. No nasilja latinske uprave i crkve još su jače raširila jaz između Istočne i Zapadne crkve. Divljaštva surovih zapadnjaka prema kudikamo uglađenijim Grcima, otimanje hramova i skrnavljenja svetinja nije ni moglo uroditi drugim čime. Carigrad se oslobodio 1261. godine kada je ponovo ušao u njega car i patrijarh.
Posle tog krstaškog rata bilo ih je do kraja XIII veka još tri.

Ključne reči:

Ovde napišite komentar ukoliko želite

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *