NASLOVNA » BIBLIOTEKA, Istorija crkve » PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE – I OPŠTI DEO

PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE – I OPŠTI DEO

 

PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE
OPŠTI DEO
 
XI. Hrišćanstvo kod Slovena
 
a) Slovenske zemlje u vreme primanja hrišćanstva
– stara vera slovenska
 
1. Sloveni su primili hrišćanstvo u VIII i IX veku. Oni su u to vreme živeli uglavnom u istim predelima u kojima i danas žive. No njihova naselja su išla na zapadu i severu dublje u krajeve današnje Nemačke. To nam svedoče, do danas održani, slovenski nazivi mesta, voda, bregova i porodica u nemačkim krajevima. Dalje su slovenska naselja zauzimala celu Austriju, Mađarsku i severne krajeve današnje Rumunije. Slovene koji su bili na tome prostoru zovemo Zapadnim Slovenima. Oni su imali tri svoje države: Moravsku, Češku i Panonsku. Poljaci su imali svoju posebnu državu, Rusi su živeli pod svojim kneževima. Južni Sloveni, Hrvati, Srbi i Bugari, imali su takođe svoje, više ili manje samostalne države u krajevima gde su i sada.
2. Istorijski spomenici o Slovenima pre primanja hrišćanstva vrlo su oskudni. Zato ne znamo mnogo ni o njihovoj prehrišćanskoj veri. Znamo da im je vera, kao i kod drugih indoevropskih naroda, bila obožavanje prirodnih sila. Sloveni su u stalnoj smeni prirodnih pojava, koje čoveku ili gode ili ne gode, videli borbu dveju sila: dobre i zle (bozi i besi). Na tome počiva njihova vera u dobroga boga i zloga boga. Od dobroga je život, sunce, dan, leto, dažd, a od zloga noć, zima, mraz, bolest i smrt. Dobri bog, koji im izgleda ipak silniji, imao je kod raznih slovenskih naroda razne nazive kao: Svarog (koji ima sina svarožića, sunce, oganj, mesec i zvezdu Danicu), Daždbog, Perun itd. Zli se zvao crni bog, bes, črt. I jedan i drugi imaju pod sobom vrlo mnogo sila, dobrih i zlih, koje stalno utiču na život prirode i na ljudski život. Dobra je sila ili boginja Djevana ili Zlatna Baba, Vesna ili Lada. Zla sila je Morana ili Ježibaba. Za mladosti je nad čovekom Vesna, a pod starost se javlja Morana. Uz ta viša božanstva verovali su Sloveni u vile oblakinje, brodarice i vidarice koje pomažu ljudima. Zaštitnik slovenskog doma je ded ili domovoj, nekadašnji starešina doma koji je sahranjen pod kućni prag. U kući mu je bio namešten kip.
3. Stari Sloveni nisu imali hramova, nego su obavljali svoje molitve po šumama i na livadama, gde su dizali kipove svojim božanstvima. Žrtvovali su plodove, životinje, a ređe i ljude. Svešteničke dužnosti je obavljao otac porodice ili starešina plemena. No kod onih Slovena kojima je hrišćanstvo silom naturivano, a oni hteli da očuvaju svoju staru veru, dižu se hramovi i nastaje poseban stalež čuvara vere – žreci. Tako je bilo kod Slovena na Baltičkom pomorju (danas Pommern) koji su na ostrvu Rujani (Rugen) DIGLI lepo izgrađen i ukrašen hram bogu Svetovitu.
4. Kao i ostali Indoevropljani stari Sloveni su verovali da je ljudska duša besmrtna. Kada se smrću odeli od tela, ona se duže vremena bavi oko svoje kuće. Zamišljali su da duša živi slično telu, pa su joj za neko vreme ostavljali hrane u blizini kuće. Hranu su polagali u grobove i na grobove. Zbog takvog verovanja često je umrloga pratila u grob i njegova žena. Posle dužeg ili kraćeg bavljenja oko svoje kuće nastanjuje se duša stalno u nav, koji je među svetlim oblačićima, ili u pakao. No ako duša ne može da se smiri, ona luta i javlja se ljudima u strašnom obliku vukodlaka ili more. Sahranjivali su pod mogile, tj. na mrtvo telo su navlačili gomilu zemlje i kamenja, sem toga su mrtvace i spaljivali. Posle sahrane se održavala daća (strava) sa junačkim igrama i zapevkama. – Većina tih prehrišćanskih verskih elemenata živi još i danas u narodnom verovanju našega naroda i drugih Slovena.

Ključne reči:

Ovde napišite komentar ukoliko želite

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *