NASLOVNA » BIBLIOTEKA, Istorija crkve » PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE – I OPŠTI DEO

PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE – I OPŠTI DEO

 

PREGLED ISTORIJE HRIŠĆANSKE CRKVE
OPŠTI DEO
 
VII. Monaštvo
 
1. U prvim vekovima hrišćanskim uzdržavali su se hrišćani od svega što pruža ovaj svet i život: od zabavljanja, od lepe nošnje, društvenih počasti, od uživanja u jelu i piću i od bračnoga života. Taj duh uzdržljivosti nije samo hrišćanski. Bilo ga je u verama i pre hrišćanstva, a odricali su se svetskog uživanja i ozbiljniji filozofi, kao stoici i pitagorejci. Takvo preziranje svetskih uživanja, ili barem ravnodušnost prema njima, pojavljuje se u vremenima kada se ljudi ozbiljnije brinu za svoju dušu. Kod hrišćana je odricanje išlo dotle da su ostavljali svoje porodice, svoja imanja i mesta i odlazili u pustinju da žive do krajnosti uzdržljivo. Broj takvih hrišćana se vrlo namnožio u doba dva poslednja gonjenja, za Decija i Dioklecijana. To su monasi, inoci.
2. Kolevka hrišćanskog monaštva je u Egiptu. Kada je crkva došla do mira i slobode nije prestalo to „odlaženje“ (grčki anahoretstvo), nego ga je bilo još i više. Anahoretstvo je najstariji i najjači oblik monaškog života. Anahoreti kidaju sve veze sa ljudskim društvom, žive potpuno usamljeno u kakvoj ruševini, pećini ili kolibi i lišavaju sebe svake ugodnosti, pa i onoga što je preko potrebno: redovne hrane, sna i odmora. Otac anahoretstva je sv. Antonije Veliki. – Drugi, ublaženiji, način monaškog života je „opštežiće“ (kinovija). Opštežiće je organizovao Pahomije, bivši oficir. On je skupio pod svoju upravu mnogo monaha da žive po istim pravilima i pod istom upravom radeći zajednički zemlju ili zanate. Kod njih je bilo sve zajedničko: i poslovi i imanje i hrana; niko nije imao ništa svoga. Monasi nisu bili sveštenici, ali je u većim njihovim naseobinama bio i po jedan sveštenik da im obavlja bogosluženja. Te naseobine se zovu manastiri. Pahomijeva sestra je uredila prvi ženski manastir. Zaslugom Vasilija Velikog raširilo se monaštvo vrlo brzo iz Egipta po celom istoku. On je sastavio pravila za monaški život i po tim pravilima istočni monasi i danas žive. Monasi su se rano počeli baviti naukom i poslovima milosrđa. Zbog toga su stekli u crkvi veliko poštovanje i odlučan upliv. Njihove su se naseobine razvile u velike, neimarski značajne građevine oko kojih se hrišćanski narod rado skupljao. Uz monaške stanove, ćelije i zgrade za ekonomiju, imali su manastiri i bolnice, utočišta za stare, konake za putnike, pa i lekovite banje.
3. Monaški život i njihovi doživljaji imaju svoju književnost. To su opisi života pojedinih monaha – žitija (hagiografije), njihove pouke i razmišljanja iskusnijih monaha. Neki veći pisci su preraćivali pojedina žitija u svojim umetničkim pripovetkama i poukama za život (Tolstoj, A. Frans, G. S. Petrov). Žitija ispituje i nauka o verskom životu ljudskom (psihologija vere).

Ključne reči:

Ovde napišite komentar ukoliko želite

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *