NASLOVNA » BIBLIOTEKA, Pravoslavna crkva i rimokatolicizam » ODGOVOR LJUDIMA KOJI SU BLAGONAKLONI PREMA LATINSKOJ CRKVI

ODGOVOR LJUDIMA KOJI SU BLAGONAKLONI PREMA LATINSKOJ CRKVI

<p claSVETI AMVROSIJE OPTINSKI
ODGOVOR LJUDIMA KOJI SU BLAGONAKLONI PREMA LATINSKOJ CRKVI
(O nepravednom veličanju papista umišljenim dostojanstvom njihove crkve)
 

 
Sveti Amvrosije Optinski
 
Uzalud se neki od pravoslavnih zadivljuju postojećom propagandom rimske crkve, umišljenom samoodricanju i delatnošću njenih misionara i usrđu latinskih sestara milosrđa i nepravilno pripisuju latinskoj crkvi tu važnost, kao da tobož, nakon njenog otpadanja od Pravoslavne Crkve, ova poslednja nije ostala ista, već ima neophodnost da se sjedini sa njom. Nakon strogog istraživanja ovo mišljenje se pokazuje kao lažno; a energična latinska delatnost ne samo da ne izaziva zadivljenost, već naprotiv, pobuđuje veliko sažaljenje u srcima ljudi koji dobro misle i razumeju istinu.
Pravoslavna Istočna Crkva, od apostolskih vremena pa do sada čuva neizmenjeno i nepovređeno od novačenja, kako učenje Jevanđelsko i Apostolsko, tako i Predanje Svetih Otaca i odluka Vaseljenskih Sabora, na kojima su bogonosni muževi, skupljajući se iz cele Vaseljene, saborno sastavili božanstveni Simvol Pravoslavne Vere i, objavivši ga javno celoj Vaseljeni, na svaki način savršenim i potpunim, zapretili strašnim pretnjama svako dodavanje Simvolu, ili izostavljanje, ili izmenu ili promenu makar jednog slova u njemu. Rimska crkva je davno otpala u jeres i novačenja. Još je Vasilije Veliki izobličavao u tome neke episkope Rima, u svojoj poslanici Jevseviju Samosatskom. „Istinu oni ne znaju, i ne žele da je znaju; sa onima koji im istinu objavljuju, oni se raspravljaju, a sami jeres utvrđuju“. (Okruž. posl. § 7).
Apostol Pavle zapoveda da se udaljujemo od ljudi koje je jeres povredila, i ne tražiti sjedinjenje sa njima, govoreći: „Čovjeka jeretika po prvome i drugome savjetovanju kloni se, znajući da se takav izopačio, i griješi; samoga sebe je osudio.” (Tit. 3, 10-11). Saborna Pravoslavna Crkva nije par puta, već mnogo puta pokušala da urazumi rimsku crkvu; ali ova je, bez obzira na sva pravedna ubeđivanja prve, uporno ostala u svom pogrepnom načinu mišljenja i delovanja.
Još u sedmom veku u zapadnim crkvama rodilo se lažno mudrovanje, da Duh Sveti ishodi i od Sina. U početku, protiv ovog novog umovanja ustajale su i neke pape, nazivajući ga jeretičkim. Papa Damas tako o njemu govori u odluci Sabora: „ko o Ocu i Sinu misli ispravno, a o Duhu Svetom lažno, taj je jeretik” (Okruž. posl., § 5). To isto potvrđivale su i druge pape, Lav III i Jovan VIII. Ali, veliki deo njihovih naslednika, zanevši se pravom vladavine, i našavši u tome, za sebe mnoštvo svetskih koristi, drznuli su se da izmene Pravoslavni dogmat o ishođenju Svetog Duha, uprkos odlukama sedam Vaseljenskih Sabora, a takođe i uprkos jasnim rečima Samog Gospoda u Jevanđelju: „Koji od Oca ishodi”. (Jn. 15, 26)
Ali, pošto jedna zabluda, koju ne smatraju zabludom, za sobom uvek vuče drugu, i jedno zlo rađa drugo, tako se i dogodilo sa rimskom crkvom. Tek što je uspelo da se javi takvo lažno mudrovanje, da Duh Sveti ishodi i od Sina, tako je odmah rodilo i slične njemu izdanke i sa sobom uvelo malo-pomalo druge novotarije, koje velikim delom protivreče u Jevanđelju jasno oslikanim zapovestima Spasitelja našega, kao: kropljenje umeste pogruženja u Tajni Krštenja, oduzimanje Božanske Čaše od mirjana i upotreba beskvasnog hleba umesto kvasnog, isključivanje iz Liturgije božanskog prizivanja Svesvetog i Životvornog Duha. To je takođe uvelo i novine, koje narušavaju drevne apostolske obrede Saborne Crkve, kao: uklanjanje krštene dece od Miropomazanja i primanja Prečistih Tajni, uklanjanje oženjenih od sveštenstva, priznavanje pape za nepogrešivo lice i za Hristovog zamenika i drugo. Na taj način, razrušila je celokupni drevni apostolski čin savršavanja skoro svih Tajni i svih crkvenih odluka – čin, koji je održala najdrevnija i sveta i Pravoslavna Crkva Rima, koja je tada bila najčasniji deo Svete, Saborne i Apostolske Crkve. (Okruž. posl. § 5, tačka 12).
Ali, glavna jeres rimske crkve, ne po suštini, već po delovanju, jeste izmišljeni dogmat prvenstva, ili tačnije, gordo traženje vlasti episkopa Rima nad druga četiri Istočna patrijarha. Radi ove vlasti, sledbenici rimske crkve su svog papu postavili više pravila i odluka Vaseljenskih Sabora, verujući u njegovu nepogrešivost. Ali kakva je ta papska nepogrešivost, svedoči istorija koja ne laže. O papi Jovanu XXIII, u odluci Konstanckog sabora, govori se: „Dokazano je da gospodin Jovan papa jeste grešnik okoreli i nepopravljivi, bio je i jeste bezakonik, pravedno okrivljen za čovekoubistvo, za trovanja i druga teška zlodela, koji je često i uporno pred različitim velikašima potvrđivao i dokazivao, da duša ljudska umire i gasi se zajedno sa ljudskim telom, slično dušama životinja i skotova, i da umrli nikako neće vaskrsnuti u poslednji dan”. Bezakonja pape Aleksandra VI i njegovih sinova su bili toliko monstruozna da se, po mišljenju savremenika, papa brinuo o uspostavljanju na zemlji carstva sataninog a ne Carstva Božijeg. Papa Julije II se postojano pojio krvlju hrišćana, radi svojih ciljeva, naoružavajući jedan narod protiv drugog. (Duhovn. Beseda 1858 g. № 41). Postoji i mnogo drugih primera o velikim zabudama pape; ali sada nije vreme da govorimo o njima. Pri takvim istorijskim svedočanstvima i povređenošću jeretičkim učenjem i papinim zabludama, da li se papisti pravedno nadimaju umišljenim dostojanstvom rimske crkve? Da li pravedno ponižavaju Pravoslavnu Crkvu, koja svoju nepogrešivost zasniva ne na nekom licu, već na učenju Jevanđelskom i Apostolskom, na pravilama i odlukama sedam Vaseljenskih Sabora i devet Pomesnih Sabora? Na ovim Saborima su prisustvovali bogonadahnuti i sveti muževi iz cele vaseljene, i ustanovili sve ono što se tiče duhovnih potreba Crkve, saglasno sa Svetim Pismom. Da li onda pravilno postupaju papisti, koji radi svetovnih ciljeva postavljaju ličnost svoga pape iznad pravila Vaseljenskih Sabora, smatrajući svog papu nepogrešivim?
Zbog svih navedenih razloga, Saborna Istočna Crkva je prekinula opštenje sa rimskom crkvom, kao crkvom koja je otpala od istine i od pravila Saborne Pravoslavne Crkve. Rimski episkopi, kako su započeli gordošću, njome i završavaju. Oni se naprežu da dokažu da je tobož Pravoslavna Saborna Crkva otpala od njihove pomesne crkve. To je neistina, pa čak i besmislica. Istina svedoči da je rimska crkva otpala od Pravoslavne Crkve. Iako papisti radi umišljene istine, ističu da je njihova patrijaršija u vreme jedinstva sa Sabornom Pravoslavnom Crkvom, među pet bila prva i najstarija; ali to samo zbog carskog Rima, a ne po nekakvom duhovnom dostojanstvu ili vlasti nad drugim patrijaršijama. Nepravedno su oni svoju crkvu nazvali Katoličanskom tj. Sabornom. Deo se nikada ne može nazivati celinom; rimska crkva je do svog otpadanja od Pravoslavlja sastavljala samo petinu jedinstvene Saborne Crkve. Posebno se rimska crkva ne treba nazivati sabornom, iz razloga što je odbacila odulke Vaseljenskih Sabora, sledujući svojim lažnim umovanjima.
Nekima se u oči baca brojnost i svuda prisutnost sledbenika latinske crkve, i zato oni koji netačno misle, smatraju: zar latinska crkva zbog toga nije dužna da se naziva Vaseljenskom ili Sabornom? To mišljenje je veoma pogrešno, jer se nigde u Svetom Pismu posebno duhovno pravo ne pripisuje mnoštvu i mnogobrojnosti. Gospod je jasno pokazao da se priznak Istinske Saborne Crkve ne zaključuje u mnoštvu i brojnosti, kada u Jevanđelju govori: „Ne boj se, malo stado, jer bi volja Oca vašega da vam dade Carstvo.” (Lk. 12, 32). Postoji i primeru Svetom Pismu koji ne ide u korist mnoštvu. Nakon Solomonove smrti, za vreme njegovog sina, Carstvo Izrailjevo se podelilo; Sveto Pismo deset kolena predstavlja kao otpale, a dva kolena, koji su ostali verna svom dugu, kao kolena koja nisu otpala. Zato se uzalud latinska crkva trudi da dokaže ispravnost svoju mnoštvom, brojnošću i svuda prisutnošću. Priznak Vaseljenske Crkve na Vaseljenskim Saborima označen je sasvim drugačije od strane Svetih Otaca, tj. saborno je utvrđeno: verovati u Jednu, Svetu, Sabornu i Apostolsku Crkvu, a ne prosto u vaseljensku ili svuda raširenu crkvu. Rimska crkva iako i svuda po vaseljeni ima svoje sledbenike, pošto ne čuva sveto saborne i apostolske odluke, već se uklonila u novotarije i lažna mudrovanja, nikako ne pripada Jednoj, Svetoj i Apostolskoj Crkvi.
Takođe, veoma pogrešno rasuđuju Latinima blagonakloni, koji, prvo, misle da nakon otpadanja zapadnih od Pravoslavlja, u Sabornoj Crkvi nešto nedostaje. Šteta je odavno otklonjena premudrim Promislom – osnivanjem Pravoslavne Ruske Crkve na severu. Drugo, kao da radi pređašnjeg starešinstva i radi brojnosti rimske crkve, Pravoslavna Crkva ima potrebu za sjedinjenjem sa njom. Ipak, jedno je sud čovečiji, a drugo sud Božiji. Apostol Pavle jasno govori: „kakvu zajednicu ima svjetlost s tamom?” (2. Kor. 6,14) – tj. da se svetlost istine Hristove nikada ne može pomešati sa tamom jeresi. Latini ne žele da ostave svoju jeres, i uporni su, kako o njima svedoče, u stvarnosti već vekovima ispunjene reči Vasilija Velikog: „istinu oni ne znaju i ne žele da znaju; sa onima koji im istinu javljaju, spore i sami utvrđuju jeres“, kako je rečeno gore.
Blagonakloni prema Latinima umesto toga trebalo bi da bolje rasuđuju o rečenom u psalmima: „Nenavidim crkvu lukavih“ (Ps. 25,5) i da žale o ljudima, koji su radi vlasti i srebroljublja, i drugih svetskih ciljeva i udobnosti, uzmutili skoro celu vaseljenu uz pomoć inkvizicije i lukavih jezuitskih spletki, a i do sada smućuju i žaloste Pravoslavne u Turskoj preko svojih misionara. Latinski misionari se ne brinu da u hrišćansku veru obraćaju Turke starosedeoce, već se staraju da sa istinitog puta uklone pravoslavne Grke i Bugare, upotrebljavajući za to svako zlonamerno sredstvo i prevaru. Zar to nije lukavstvo, i zar nije zlobno lukavstvo? Zar je mudro tražiti jedinstvo sa takvim ljudima? Da li zbog toga treba da se divimo umišljenoj revnosti i umišljenom samoodricanju tih delatnika, tj. latinskih misionara i sestara milosrđa? To su bez sumnje žalosni podvižnici. Oni se staraju da obraćaju i privode ljude ne Hristu, već svom papi.
Šta još reći na pitanja: da li se latinska crkva i druga ispovedanja mogu nazivati Novim Izrailjem i kovčegom spasenja? I kako razumeti evharistiju sadašnje rimske crkve? Novim Izrailjem se može nazivati samo Crkva Pravoverujuća, a crkva povređena jeretičkim mudrovanjem ne može. Sveti Apostol Jovan Bogoslov govori: „Od nas iziđoše, ali ne bijahu od nas; jer da bijahu od nas, ostali bi s nama; ali da se pokažu da nisu svi od nas”. (1 Jn. 2, 19). A Sveti Apostol Pavle govori: “jedan Gospod, jedna vera” (Ef. 4,5) tj. samo je jedna vera istinita, a nije svako verovanje dobro, kako nerazumno misle oni koji su se odvojili od jedine istinite Crkve, o kojima Sveti Apostol Juda piše: „da će se u posljednje vrijeme pojaviti rugači koji će hoditi po svojim bezbožnim željama. Ovo su oni koji stvaraju razdore, čulni su i Duha nemaju” (st. 18, 19). Ako su tuđi Duhu istine, kako se nazivaju Novim Izrailjem? Ili kako nekome mogu da budu spasavajuće pristanište, kada i jedno i drugo ne može biti bez blagodati Svetoga Duha. U Pravoslavnoj Crkvi se veruje da se hleb i vino u Tajni Evharistije pretvaraju prizivanjem i silaskom Svetog Duha. A latini, kako je gore rečeno, smatrali su nepotrebnim ovaj priziv, i to isključili iz svoje liturgije. I tako, onaj ko razume – neka tako misli o evharistiji latinskoj.
I pitanje: ako je, kako je rečeno, osim Jedne, Svete, Saborne i Apostolske Crkve kakvom se naziva i kakva jeste Crkva Pravoslavna, tako sumnjivo spasenje drugih veroispovesti: zašto se u Rusiji otvoreno ne propoveda ova istina? Na to je odgovor veoma jedostavan i jasan.
U Rusiji je dopuštena tolerancija vera i inoverni jednako kao i pravoslavni zauzimaju važne dužnosti: načelnici obrazovnih ustanova su u najvećem delu inoverni; načelnici gubernija i gradova često su inoverni: komandanti pukova i bataljona – neretko su inoverni. Čim duhovno lice počne da otvoreno propoveda da van Pravoslavne Crkve nema spasenja, inoverni na položaju se vređaju. Zbog takvog položaja, rusko duhovništvo kao da je i zadobilo naviku i ukorenjenu osobinu da govori o tom predmetu uvijeno. A može biti, neki su, iz tog istog razloga, i od svagdašnjeg obraćanja inovernima, a još više od čitanja njihovih dela, počeli da snishodljivo misle u vezi sa nadom spasenja i drugih veroispovedanja.
Uprkos duhu krotosti i miroljubivosti i trpljenja Pravoslavne Crkve i njenih pastira i sledbenika, na Zapadu se u proteklim vekovima sledbenicima različitih hrišćanskih veroučenja, a i sada veoma izdaje toliko mnoštvo knjiga protiv učenja Istočne Crkve, da bi ih teško bilo pročitati, a kamoli oceniti njihovu vrednost.
I iako su takve knjige uopšte ispunjene klevetama, basnama, prekorima, očiglednim izmišljotinama i lažima, posebno intelektualnim otrovnim lukavim spletkama, sa očiglednim ciljem da se u Evropi obrazuje duh, neprijateljski prema Istočnoj Crkvi, posebno prema našoj otadžbini, da se pokoleba veroučenje naše Pravoslavne Crkve, da se uklone sa puta istine njeni sledbenici: one se izdaju pod primamljivim nazivima, u prijatnim oblicima, sa takvom tipografskom lepotom, da i nevoljno privlače radoznalost čitalaca; tada će se naravno i u našoj otadžbini, gde ova izdanja prolaze mračnim putevima, naći ne malo onih, koji imajući površna shvatanja i predmetima hrišćanskog učenja, ne mogu, a da se ne zanesu mislima protivnim Istini. Posebno su se sada protiv Pravoslavnih naoružali pisci latinske crkve, objavljujući vlast svoga pape i svoje rimske crkve nad svim vladama i pomesnim Crkvama i narodima sveta; pretežno su time sada zauzete jezuite u Francuskoj, koji se, koristeći se rasprostranjenošću francuskog jezika, naprežu da sa nekakvom grozničavom delatnošću, pomoću dela na tom jeziku, nasade svuda svoj način mišljenja, protivan veroučenju i jerarhijskom ustrojstvu Istočne Crkve – ne štedeći radi tog cilja i najčudovišnije izmišljotine, očigledne laži i nesavesna izopačavanja istorijskih istina. Mnogi od obrazovanih pravoslavnih ljudi, čitajući ta dela na francuskom jeziku, a ne čitajući svoje na ruskom o veroučenju, lako mogu da poveruju lukavo izmišljenoj laži umesto Istini, koju oni ne poznaju dobro.
Onome ko želi da detaljno zna razloge zbog koga su papisti tako daleko odstupili od Pravoslavlja, korisno je da pročita nedavno izašlo izdanje o odnosima rimske crkve sa drugim crkvama – Avdija Vostokova.[1] U toj knjizi u drugom delu, posebno su značajna mesta o zakletvi latinskih biskupa svome papi i o klevetama papista za Pravoslavne, str. 49, 60 i 137.
 


 
NAPOMENE:

  1. Ovo pismo prepodobni Amvrosije Optinski je pisao krajem pedesetih godina devetnaestog veka.

 


<span claSVETI AMVROSIJE OPTINSKI
<span claODGOVOR LJUDIMA KOJI SU BLAGONAKLONI PREMA LATINSKOJ CRKVI

ŠTAMPANO IZDANJE

 Knjiga: Pisьma velikih optinskih starcev.
 Izdato: 2001.
 Mesto: Moskva
 Izdaje: Izdanie Sretenskogo monastыrя, 2001

 INTERNET IZDANJE

 Objavljeno: 10. avgust 2008.
 Izdaje: © Svetosavlje.org
 Urednik: prot. Ljubo Milošević
 Osnovni format: Vladimir Blagojević
 Prevod: Stanoje Stanković

 Izvornik: http://www.pravoslavie.ru
 Dizajn stranice: Stanoje Stanković

Ključne reči:

Ovde napišite komentar ukoliko želite

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *