IZABRANA DELA I ČLANCI

 

IZABRANA DELA I ČLANCI
 

 
O PATRIJARAŠTVU
 
OKRUŽNA POSLANICA PASTIRIMA I PASTVI HARKOVSKE EPARHIJE
(O patrijarhu)
 
Bliži se praznik Hristovog Rođenja, dobro, nežno osećanje polako se približava srcu hrišćanina; ono biva ispunjeno zahvalnošću prema našem Gospodu i Spasitelju, Koji dolazi na zemlju kako bi se rodio od Prečiste Djeve i primio našu bedu i progone od Iroda. Čak i duša tvrdokornog čoveka omekša kad razmišlja o ovome, i on želi da bude dobar prema svim ljudima, koji ne samo da žive oko nas, nego i po celoj vaseljeni. Odgovarajući na ovakvu dobru nameru Hristova Crkva nam zapoveda da na badnje veče, odmah nakon pojanja tropara i kondaka Hristovom Rođenju, uznesemo bratsku molitvu i otpevamo „mnogaja ljeta“ za sve pravoslavne hrišćane, za sve Pomesne Crkve rasejane po vaseljeni, a pre svega za njihove duhovne poglavare, za svete patrijarhe pravoslavne – Konstantinopoljskog, Aleksandrijskog, Antiohijskog i Jerusalimskog.
Širokim krstom osenjuju se pravoslavni hrišćani kad se u hramu začuju ova imena svetih apostolskih katedri, poznatih svima prisutnima po pričama naših jerusalimskih bogomolnika i po žitijima svetih ugodnika. Tada se radujemo kad osećamo da su direktni naslednici svetaca – Zlatousta, Atanasija, Meletija i Jakova, brata Gospodnjeg, zdravi i da su u duhovnom opštenju s nama, bez obzira na udaljenost ovih svetih drevnih gradova. Međutim, do ove godine se ovom radosnom osećanju pridruživalo i drugo, duboko tužno – zbog toga što je naša Ruska Crkva lišena ove svete lepote, držeći u svojim nedrima pastvu koja je desetostruko mnogobrojnija od pastve sva četiri sveta patrijarha Istoka zajedno, ona, naša rođena narodna Crkva lišena je bila ovog najvišeg pastira i oca, i ova lišenost je trajala do ove godine čitavih 217 godina!
Zašto se to desilo? Ko je krivac ovakve osirotelosti naše Crkve? Naši naprijatelji, opaki Nemci-luteranci, koji su svom uticaju potčinili cara Petra Prvog i koji su sprečili Ruse da izaberu sebi patrijarha posle končine njegove svetosti Adrijana, koji se prestavio 1700. godine, duboko tugujući zbog toga što su se i ostali običaji i crkveni zakoni gazili tih tužnih dana.
Ali sad je ovim tužnim danima po volji Božijoj, nastupio radosni kraj! Od 5. novembra ove godine završilo se udovištvo naše Ruske Crkve. Po žrebu Gospodnjem, primljenom od čudotvorne ikone rukom prepodobnog shimnika, izabran je Sveruski Patrijarh Tihon i 21. novembra je posvećen u ovaj visoki čin od strane dvanaestorice arhijereja u prisustvu punog sastava Osvećenog Sveruskog Sabora i žitelja grada u čudotvornom hramu Uspenja Presvete Bogorodice.
Upravo ovu radost želim da podelim s tobom, voljena u Gospodu pastvo Harkovska. „Uđite svi u radost Gospoda Svog“ i recite našoj Ruskoj Crkvi rečima proroka: „Nećeš se više zvati udovica.“ Završilo se robovanje naše Crkve svetskim činovnicima: mi imamo pastira i zaštitnika, koji objavljuje volju Gospodnju i koji ne sudi crkvene poslove po nemačkom Reglamentu Petra Prvog, već po pravilima svetih Apostola i Vaseljenskih Sabora. Raduj se, Sveta Crkvo! Ne boj se, jer se nećeš osramotiti, i nemoj se stidjeti, jer nećeš biti prijekorna, nego ćeš zaboraviti sramotu mladosti svoje, i prijekora udovišta svojego nećeš se više sjećati (Is. 54, 4).
Jer od svih zemalja, braćo, od svih naroda samo je Rusija bila lišena vrhovnog pastira; samo u njoj se kršilo pravilo koje su dali sveti Apostoli: „Episkopi svakog naroda treba da znaju prvog među sobom i da ga priznaju kao poglavara, i da ništa, što premašuje njihovu vlast, ne čine bez njegovog razmatranja,“ (34. pravilo). Isto potvrđuju pravila Vaseljenskih Sabora: Prvog (6. pravilo), Drugog (2. pravilo), zatim Antiohijskog (9. pravilo), Dvokratnog (15. pravilo) i mnoga druga.
Velike nevolje su se obrušile na naš crkveni život istovremeno s lišavanjem njenog vrhovnog pastira 1721. godine: prestali su da se poštuju crkveni ustavi, počela je da se skraćuje božanska služba, zanamereni su sveti postovi, sveti manastiri, koje narod voli, zatvarana je, uništena je skoro četvrtina parohija; nisu smeli više da se razobličavaju bludnici, bezbožnici i svetogrdnici; počeli su da stupaju u brak s jereticima, zanemarujući Božje prokletstvo (72. pravilo Šestog Vaseljenskog Sabora) i uopšte vera i pobožnost su počeli da slabe sa svakim naraštajem, dok nisu došli do očiglednog bogohulstva na sabranjima i u novinama, i na kraju, rukama ruskih bezakonika počeli da pucaju u svete hramove i da bacaju bombe na drevne svetinje.
Ali to još nije sve. Oskudevanje Pravoslavlja u ruskoj zemlji posle ukidanja patrijaraške vlasti postalo je očigledno u tome što je tada prestalo živo opštenje s Pravoslavnim Crkvama i jerarsima ostalih naroda, uprkos reči Božanskog Duha o tome da u Crkvi nema razlike između pravoslavnih naroda: nema Jelina ni Judejca, obrezanja ni neobrezanja, varvarina ni Skita, roba ni slobodnjaka, nego je sve i u svemu Hristos (Kol. 3, 11). Dakle, braćo, Hristos u svima nije samo u tom smislu da On prebiva u svakom hrišćaninu koji Ga priziva, već i u tome što nam se punota Hristove istine i blagodati daje kad se sjedinjuje sva Hristova Crkva, sve pravoslavno hrišćanstvo u ličnostima svojih arhipastira, rasejanih po celom svetu, odnosno kad se okuplja Vaseljenski Sabor. Ovakvu crkvenu punotu hrišćani nisu mogli da vide dok je najmnogoljudnija Ruska Crkva bila lišena svog poglavara i dok je sramno ćutala kad su se okupljale sve Pravoslavne Crkve Istoka pre 45 godina i kad je pre 13 godina sve pastire sazivao veliki svetilnik vere i mudrosti, nedavno počivši Vaseljenski patrijarh Joakim III (1912. g.).
A danas, imajući zakonitu crkvenu vlast, možemo da raširimo svoj bratski zagrljaj za sve pravoslavne hrišćane celog sveta i da ih pozovemo na Vaseljenski Sabor radi svrgavanja svih novih lažnih učenja i radi svečanog utvrđivanja Pravoslavlja i opštenja naše ljubavi.
Zablagodarimo, braćo, Gospodu, Koji nam je u naše lukave dane ipak pomogao da vratimo crkvenu slavu, Koji je vratio glavu crkvenom telu, kojem je pretilo postepeno odumiranje. Ovo delo je delo milosti Božije, čak čuda Božijeg, jer se ono ostvarilo bez obzira na to što su oko našeg crkvenog sabranja grmeli gromovi neprijateljski za Crkvu i što su se u crkvenom životu ispunila žalosna predskazanja apostola: I između vas samih ustaće ljudi koji će govoriti naopako da ovlače učenike za sobom (Dap. 20, 30). Ne smem u svoje ime da ponovim dalje reči blaženog apostola: Zato pazite i opominjite se da tri godine i dan i noć ne prestajah poučavati sa suzama svakog od vas (Dap. 20, 31). Ali zato mogu da završim ovu poslanicu Pavlovim zaključkom koji zatim sledi: A od sada, braćo, predajem vas Bogu i riječi blagodati Njegove, koja može nazidati i dati vam nasljedstvo među svima osvećenima (Dap. 20, 32). Postarajmo se, voljeni, da budemo dostojni milosti Božije koja je darovana našoj Crkvi tako što je na njenom čelu Njegova Svetost Patrijarh i uznesimo za njega molitvu da bi ga Gospod darovao Svojoj svetoj Crkvi v mirje cela, čestna, zdrava, dolgodjenstvujušča, pravo pravjašča slovo istini Božijej (u miru, čitava, časna, zdrava, dugog života, da pravilno upravlja rečju istine Božije).
 
Smireni Antonije, po Božijoj milosti
mitropolit Harkovski i Ahtirski
 
 

 
 

Ovde napišite komentar ukoliko želite

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *