NASLOVNA » BIBLIOTEKA, Istorija crkve » ISTORIJA SRPSKE CRKVE

ISTORIJA SRPSKE CRKVE

 

ISTORIJA SRPSKE CRKVE
 

 
Obnovljenje patrijaršije
 
Kao što smo napred kazali u pregovorima sa Carigradskom patrijaršijom 1919. i 1920. godine povedena je reč o obnavljanju patrijaršije, ali ovo se pitanje nije moglo uzeti u rešavanje zbog tog što je patrijaršijska katedra bila upražnjena. Jer po odredbi patrijaršije takav jedan akt, ukaz (tomos) može izdati samo patrijarh i niko drugi. Međutim, patrijarha nije bilo. Ali sinod nije bio niukoliko protivan obnovljanju patrijaršije što se vidi po rešenju da Srpska crkva dobija šesti rang u pravoslavnom svetu, odmah posle ruske crkve (carigradski, aleksandrijski, antiohijski, jerusalimski, ruski, srpski i rumunski patrijarhati).
Pošto nije bilo nikakvih prepreka, to se otpočelo raditi na pripremama oko obnavljanja patrijaršije. Kad je sve bilo gotovo sastao se Arhijerejski sabor u Karlovcima 30. avgusta na dan Sabora srpskih prosvetitelja i pročitana izjava članova Svetog arhijerejskog sabora po kojoj u sporazumu sa krunom i saglasijem svete velike (carigradske) crkve autokefalna ujedinjena Srpska pravoslavna crkva podiže se na stupanj i položaj patrijaršije, te se time obnavlja srpska patrijaršija ukinuta 1766. godine. Odmah zatim ministar vera pročitao je kraljev ukaz kojim se potvrđuje odluka svetog Arhijerejskog sabora o obnovljenju srpske patrijaršije.
Na osnovu odluke pod 23. oktobrom 1920. godine obnarodovana je privremena uredba o srpskoj patrijaršiji. Po toj uredbi na čelu srpske crkve stoji patrijarh, uz patrijarha je sinod. Patrijarh i sinod sačinjavaju izvršnu vlast (tj. upravnu i nadzornu) a Sveti arhijerejski Sabor zakonodavnu.
Istoga dana 23. oktobra obnarodovana je i uredba o izboru prvog srpskog patrijarha. Po toj uredbi Sveti arhijerejski Sabor izabira tri kandidata iz broja arhijereja i onda izborni sabor sastavljen od sveštenika i mirjana bira lice za patrijarha, koga vladalac potvrđuje. Pošto je izbor potvrđen i o tome izdat ukaz, sutradan vrši se ustoličenje, posle čega izabrani patrijarh stupa u prava i dužnosti vrhovnog poglavara.
Izborni sabor sastao se u Beogradu u Sabornoj crkvi na dan Svetog kralja Milutina 30. oktobra. Ovde treba napomenuti da je Sveti arhijerejski sabor bio mišljenja da se ovaj prvi izbor ne vrši kao izbor, već da se po primeru cara Dušana mitropolit prestonice uzdigne na presto patrijaršijski. No, ministarstvo vera stalo je na gledište da sve mora ići po zakonu i uredbi i da se u tom smislu ne mora činiti odstupanja.
Izbor je pao na beogradskog mitropolita Dimitrija. Sutradan izvršena je instalacija, posle čega je novi patrijarh stupio u sva prava i dužnosti poglavara Srpske crkve.
Odmah zatim patrijarh je notificirao svoje stupanje svima autokefalnim crkvama (20. maja 1921.) i na to je stigao odgovor od carigradskog patrijarha Melentija IV (od 25. novembra 1921. godine). Naročito izaslanstvo patrijarhovo donelo je sobom epistoliju (kanonsko pravo) kojom priznaje uzdizanje srpske crkve na stepen patrijaršije i izbor mitropolita Srbije za patrijarha i tomos (od 19. februara 1922. godine) kojim se priznaje prisajedinjenje Srpskoj crkvi eparhija Stare Srbije i Makedonije koji su po bukureškom ugovoru od 1913. godine i Nejskom ugovoru od 1919. godine (bosansko-hercegovačka) pripali našoj državi; isto tako priznaje se autokefalna ujedinjena pravoslavna crkva u Jugoslaviji. Svečani čin ovog istorijskog događaja manifestovan je 20. marta 1922. godine (po starom) zajedničkom službom patrijarha i sinoda srpskog sa izaslanikom carigradske patrijaršije Germanom mitropolitom amasijskim. Ovim činom završeno je potpuno priznanje srpske patrijaršije od strane Carigradske patrijaršije.

Ključne reči:

Ovde napišite komentar ukoliko želite

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *