NASLOVNA » BIBLIOTEKA, Istorija crkve » ISTORIJA SRPSKE CRKVE

ISTORIJA SRPSKE CRKVE

 

ISTORIJA SRPSKE CRKVE
 

 
II. Pećka patrijaršija od 1557. do 1766. godine
 
Obnovljenje Pećke patrijaršije 1557. godine
 
Nemamo nikakvih podataka o tome kakvo je bilo stanje pod ohridskim arhiepiskopima. Pomenik Svetog Jovana Bogorskog imenuje samo jednog jedinog ohridskog arhiepiskopa i to Prohora. Ne zna se tačno ko je nasledio Prohora, ali je zabeleženo da je 1555. godine otpočela isključiva upotreba u Ohridskoj arhiepiskopiji grčkog pisma i grčkog jezika. Za vreme arhiepiskopa Pajsija (šezdesetih godina) Ohridska arhiepiskopija kao da je čak i ušla u sastav Carigradske patrijaršije, jer on (Pajsije) učestvuje u postavljanju carigradskih patrijarha. Sve to pojačava verovanje da je Ohridska arhiepiskopija bila sigurno u grčkim rukama.
Kako se Srbi odnosili prema novom stanju? Treba znati da je bilo prošlo već skoro sto godina od pada Srbije i da su se turske granice bile u to doba pomakle do Beča; prema tome, Srbi nisu bili više neprijatelji koje treba uništavati, već lojalni podanici turski. S druge strane od kako je zaveden danak u krvi[1] bilo je mnogo Srba u turskoj vojsci koji se isticali junaštvom i zauzimali visoke položaje u državi. Sve je to doprinelo te postupak carigradskog patrijarha i ohridskog arhiepiskopa sa samozvanim patrijarhom Pavlom Srbi nisu mogli hladno primiti, naročito što je ovde bilo u pitanju rušenje slavizma za račun grcizma. Prema tome, treba pretpostaviti da je razdraženost kod Srba, posle gornjih događaja, bila sveopšta a naročito kod sveštenstva; jer ako je Prohor i mogao smeniti 3-4 episkopa, nije mogao sve. Međutim i prilike u Turskoj bile su takve da se red koji je Prohor počeo uvoditi, nije mogao dugo držati.
Ova razdraženost protiv Ohrida i grcizma samo je mogla biti pojačana kad je 1550. godine za ohridskog arhiepiskopa bio izabran raški mitropolit Simeon, Srbin, koga su Grci posle pola godine zbacili.
Ta opšta razdraženost protiv Ohrida odmah se i formirala u želju da se po svaku cenu obnovi Pećka patrijaršija. Slučaj je pomogao da se ta srpska želja uskoro i ostvari. Mi nemamo podataka kako je tekla stvar tačno u pojedinostima, zna se samo u glavnome. Obnavljanju Pećke patrijaršije najviše je pomogao Mehmed Sokolović – sultanov vezir, brat Makarija Sokolovića prvog patrijarha. Mehmed je poradio kod sultana te je potpisan ferman kojim je obnovljena Pećka patrijaršija i za prvog patrijarha naimenovan mileševski iguman Makarije[2].
 


 
NAPOMENA:

  1. Kod Turaka u to vreme bilo je uglavnom tri vrste danka: desetak sviju plodova – u naturi, što su ga plaćali čivčije agama i spahijama; harač – lični danak u novcu, koji je išao sultanu kao znak pokornosti i kao otkup od smrtne kazne što nisu primili islam i danak u krvi koji je zaveo Muhamed I po kome se oduzimala zdrava deca kad navrše 12-15-20 godina, koja su bila prvo prevođena u islam pa se u kasarnama vaspitavala za vojnike; od njih je obrazovana vojska – janičari.
  2. Po drugima mnogo više ima zasluga za obnavljanje patrijaršije Ruste-paša opet Srbin poreklom i rođak Mehmedov, koji je tada 1557. godine bio veliki vezir a Mehmed je bio kube-vezir – tj. treći vezir a veliki vezir postao je tek 1565. godine. Najverovatnija, pak, pretpostavka da je Mehmed ovde bio zainteresovan zbog brata Makarija i da je on stvar ubrzao.
    Po tradiciji Mehmed i Makarije bili su rođena braća, no to nije nesumnjivo; verovatno da su bili krvni srodnici – braća od stričeva ili druga kakva braća.
    Pećka patrijaršija imala je da plaća 2.000 dukata godišnjeg danka.
Ključne reči:

Ovde napišite komentar ukoliko želite

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *