NASLOVNA » BIBLIOTEKA, Istorija crkve » ISTORIJA SRPSKE CRKVE

ISTORIJA SRPSKE CRKVE

 

ISTORIJA SRPSKE CRKVE
 

 
DRUGI PERIOD: NAJSJAJNIJE DOBA U ISTORIJI SRPSKE CRKVE
 
I. Od autokefalnosti do Patrijaršije
 
Šta je prethodilo osnivanju Srpske arhiepiskopije?
 
U prvome periodu rešeno je nekoliko najvažnijih pitanja u istoriji Srpske crkve. Ona je stala uz Carigrad što znači pristupila pravoslavlju; rešeno je bilo pitanje jezika te je time samo sobom rešeno pitanje da pravoslavlje prodre u prost narod da bi ga mogao razumeti; od strane crkve učinjena su popuštanja u pogledu narodnih tradicija i narodnih imena. Na taj način Srbi stiču nacionalnu crkvu. No za nacionalnu crkvu potrebna je bila i nacionalna država, gde bi se crkva mogla razvijati; ali nje nije bilo u punom smislu reči, tj. postojala je Raška kao županija potčinjena Vizantiji; postojala je Zeta kao kraljevina katkad samostalna, katkad potčinjena; postojale su i druge manje županije, ali sve je to bilo nesigurno, sve je to bilo od danas do sutra. Jer pravoslavnu Zetu, radi kraljevske krune, Mihajlo odvede u katolike; slovenski Ohrid posle poraza 1018. pogrči se; Grci potčiniše bugarsku crkvu pod carigradsku patrijaršiju 972-1186. Hrvati se polatiniše itd. Sve nam to daje sliku ondašnjih prilika, iz koje se vidi da je sve bilo kolebljivo, nesigurno. No položaj Srpske crkve nije bio otežan samo usled kolebljivosti političkih prilika, on je bio težak i u čisto crkvenom pogledu. O Srpsku crkvu se otimahu još uvek rimski papa i carigradski patrijarh. Iako pred kraj XII veka izgledaše da je svršena stvar sa pitanjem pravoslavlja u Srbiji, naročito posle Nemanje i njegove velike odanosti prema pravoslavlju, jer i sam ode u kaluđere, prvo u Studenicu, potom u Svetu Goru (Vatoped), gde sa sinom Savom podiže Hilandar; u početku XIII veka usled IV krstačkog rata (1202-1204) izmeni se stanje u korist rimokatolicizma tako da na Balkanu poniče Latinsko carstvo (1204-1261), te je tamo trebao da preovlada rimokatolicizam.
Dakle, teškoće za Srpsku crkvu behu i unutrašnje i spoljašnje; i političke i čisto crkvene. Mi znamo da je Nemanja ustupio presto svome mlađem sinu Stevanu, po želji Vizantije, a da je starijem Vukanu još ranije ustupio bio samo Zetu sa još nekim pokrajinama. Nemanja je objasnio Vukanu da to tako mora biti zbog sticaja političkih prilika i Vukan je mirovao dok mu je otac bio živ, ali čim otac sklopi oči Vukan zaželi da stupi na očev presto i da zbaci mlađeg brata Stevana. Za ovaj cilj on se obrati papi Inoćentiju III sa molbom da poruči Mađarima da ga pomognu. Za ovu pomoć obeća papi da će mu potčiniti Srpsku crkvu. No Mađari stave uslove da Vukan prizna nad sobom mađarsku vlast. Vukan i na to pristade. Tada mu Mađari dadu vojsku i on zbaci Stevana s prestola 1202. Čim je svrgao Stevana on prizna papsko starešinstvo i katoličku veru kao državnu.
Kad vide sveštenstvo šta se dogodi, kako papski legati uvode latinsku a izbacuju slovensku službu kad vide vlastela kako Mađari počeše gospodariti Srbijom, skočiše protiv Vukana i kako usled promene na prestolu mađarskom (Emerik beše umro 1204) izbi građanski rat, te Mađari ne mogaše pomoći Vukanu, to naši pomogoše Stevana te ponova zauze presto. Vukan se vrati u Zetu i tamo ostade do svoje smrti.
Dolazak Stevana ponovo na presto značio je pobedu pravoslavlja, ali kako na istoku beše Latinsko carstvo – katoličko, na severu Mađari – katolici, na zapadu Hrvati i Zeta – katolici, međutim, Vizantija se beše raspala na tri države, to Stevan potraži oslonca na zapadu i u tom cilju oženi se Anom unukom mletačkoga dužda Enriha Dandala. Ovaj beše dobro stajao kod pape Honorija IV i zauze se da izradi Stevanu kraljevsku krunu. Papa pristade da Stevanu da krunu, ali pod uslovom da potčini Srpsku crkvu pod njegovu (papsku) vlast. Stevan i bi krunisan 1217. godine.[1]
 


 
NAPOMENA:

  1. Po Domentijanu (1254) sam Sava je uputio episkopa Metodija u Rim da moli za krunu; papa se ovoj molbi odazvao, dao krunu te ga Sava krunisao u Žiči. Teodosije ne spominje ni papu ni poreklo krune i veli da je Sava krunisao Stevana, međutim Sava tada nije bio arhiepiskop te ga nije ni mogao krunisati. Arhiđakon Toma Splitski (1200-1268) kao savremenik tačno kaže da je u Srbiju bio upućen papski legat koji ga je i krunisao. Majkov i Golubinski misle da su to bile dve krune jedna iz Rima, druga iz Nikeje, te i dva krunisanja od papskog legata i Save.
Ključne reči:

Ovde napišite komentar ukoliko želite

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *