NASLOVNA » BIBLIOTEKA, Istorija crkve » ISTORIJA SRPSKE CRKVE

ISTORIJA SRPSKE CRKVE

 

ISTORIJA SRPSKE CRKVE
 

 
Opšti pregled prvog perioda
 
Prvi period jeste najduži u našoj crkvenoj istoriji; on obuhvata vreme od početka VII veka pa do 1219. to je oko 600 godina. No on je i najznačajniji po opstanak Slovena i Srba na Balkanskom poluostrvu. On je imao rešiti pitanje biti ili ne biti. Jer svi divlji narodi kao Goti, Huni, Avari, Kumani, Pečenjegi itd. koji su došli u dodir sa grčkom i rimskom kulturom podlegli su. Oni su vojnički pobeđivali, ali kad je došla borba na kulturnom polju bili su pobeđeni. Ta je ista sudba očekivala i Slovene, odnosno Srbe. No oni nisu podlegli. Pitanje može biti zbog čega? Svakojako zbog toga što su uspeli da se bore istim, kulturnim, oružjem. U tom smislu oni su izradili svoj slovenski književni jezik. Na njega su preveli službu i sve crkvene knjige i time stvorili jedan duhovni stožer oko koga su se okupljali. Za nacionalni i politički život ovaj čin važan je zbog toga što je očuvana nacionalna svest kod naroda. Kad je očuvana narodna svest narod je osećao samopouzdanje u sebi te je razvijao i druge vrline, očuvao državu, uredio, izradio svoju kulturu, izradio književnost, umetnost itd. Tako da je Srbija kroz ceo srednji vek bila i važan kulturni činilac na Balkanu i u Evropi.
Kako su prošli Hrvati? Oni su izgubili narodni jezik u crkvi, nisu imali službu na svom jeziku, ni književnost, te im je bila ugašena i narodna svest. Zbog toga kad su jednom dopali ropstva mađarskog nisu ga se više mogli otresti kroz ceo srednji vek.
Isto vidimo i kod Slovena i Srba u Makedoniji. Silno Samuilovo carstvo nikada se više nije povratilo kad je u Ohridu slovenska služba zamenjena grčkom. Ni najpovoljnije političke prilike Makedonci nisu mogli iskoristiti za svoje oslobođenje. Zašto? Slaba je bila nacionalna svest pa sa njom i sve druge vrline.
Pitanje može biti: zašto se služba i crkva uzima toliko u obzir? Zato što onda nije bilo škole, knjige i drugih ustanova te se narodno prosvećivanje vršilo jedino kroz crkvu. I kad se u tu crkvu uđe i hrišćanin čuje službu na stranom jeziku, od sveštenika i vladike koji služi tuđinu, nema mogućnosti da se prosveti za svoje, te da se oduševi i zagreje za odbranu svoga duhovnog i narodnog blaga.
Na taj način crkve a naročito manastiri odigrali su jednu zahvalnu ulogu kod sviju pravoslavnih Slovena, te neće biti čudo što su se vladaoci nadmetali ko će bolju i veću zadužbinu sebi podići te narod prosvećivati.
Prema tome, prvi period odabrao je religiju koja je najbolje odgovarala kulturnom trenutku onoga doba, jer da je usvojeno bogumilstvo kao antidržavna i antisocijalna religija ne bismo bili u mogućnosti da sredimo unutrašnje odnose da bi dali otpora spoljnim neprijateljima. Mi bismo onda bili druga Bosna. Na taj način prvi period daje drugom periodu tačno određen pravac u religioznom i duhovnom životu i novi period imao je samo ići određenim putem utvrditi u duši i srcu naroda religiju na narodnom slovenskom jeziku, sroditi se sa tom religijom da ona postane duhovna odlika kojim čovek živi, a za koju se bori i mre.

Ključne reči:

Ovde napišite komentar ukoliko želite

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *