NASLOVNA » BIBLIOTEKA, Knjige i izabrani članci » HRAM SVETOG ARHIĐAKONA STEFANA-UMETNOST I ARHITEKTURA

HRAM SVETOG ARHIĐAKONA STEFANA-UMETNOST I ARHITEKTURA

 
Protojerej – stavrofor Srboljub M. Miletić

HRAM SVETOG ARHIĐAKONA STEFANA
UMETNOST I ARHITEKTURA

 
USPENJE PRESVETE BOGORODICE
 
Prema kanonima centralna scena u zapadnom naosu je Uspenje (usnuće) presvete Bogorodice.
 

Freska je rađena po uzoru na scenu Uspenja Bogorodice iz 1295. godine u crkvi Bogorodica Perivlepta na Ohridu, u Makedoniji. Raspored i gestovi osnovnih figura su isti kao i na originalu, s tom razlikom što je na fresci u crkvi sv. Stefana detalj duhovni svet na vrhu mandorle[1] izmenjen. Ovde je prikazano i Vaznesenje Bogorodice, koja je telom uzneta na nebo, a iznad nje se nalaze otvorena Vrata raja kroz koja se vide anđeli i svetitelji koji je svečano dočekuju (Vidi sliku na strani 145).
Bogorodica je takođe okružena mandorlom i ima pruženu levu ruku prema dverima raja. Na taj način je ilustrovana i molitva koja se pred dverima čita pre svete liturgije: „Miloserdiя dveri otverzi nam, blagoslovennaя Bogorodice…“ (Milosrđa dveri otvori nam blagoslovena Bogorodice…)
Kolorit na fresci Uspenja je prilagođen ostalom ikonopisu, a mandorla u pozadini scene je urađena u 22 karatnom zlatu, što je čini raskošnijom.
 


 
NAPOMENA:

  1. „Mandorla je simvol dva kruga koji se preklapaju formirajući u sredini elipsasti, duguljasti ili „bademasti“ oblik (it.mandorla – badem). U nekim slučajevima može biti prikazana i kao pun krug ili čak imati i strelast oblik. Mandorla je onaj deo dva kruga koji se preklapaju. Ona predstavlja prostor između dva sveta (ili dve suprotnosti).Mada ima predhrišćansko poreklo, rana hrišćanska umetnost je koristi da prikaže „preklapanje“ dva sveta, duhovnog i materijalnog. Takođe, ona predstavlja nestvorenu, ontološku Tavorsku svetlost, koja dolazi iznutra, nema izvor i ne baca senku. Mandorla se slika isključivo oko Gospoda (i ponekad presvete Bogorodice), bilo da je to drugo lice svete Trojice (is Hs) ili recimo na Bogojavljenju, gde iz mandorle ishodi duh sveti u vidu golubice koja se takođe slika u mandorli (u zraku koji je obasjava). presveta Bogorodica se ređe slika u mandorli, ali je uobičajena na sceni Uspenja presvete Bogorodice, gde je Hristos u mandorli nad odrom, a Bogorodica u mandorli na vratima raja. sa povećanjem svetosti kod ličnosti, uvećava se i svetlost koja iz nje isijava. Toliku količinu svetlosti (Gospoda Isusa Hrista), praktično je nemoguće predstaviti na klasičan način. Zato se ona suprotstvalja tami, da bi se dočarala ta ogromna količina svetlosti koja isijava. zlato, koje se koristi u oreolima, na najbolji način izražava tu netvarnu svetlost božanskih energija.“ – Vojislav Luković: Preobražaj, br. 6, parohijski list hrama sv. Cara konstantina i jelene na Voždovcu, Beograd, 2011. The Mandorla is an ancient symbol of two circles coming together, overlapping one another to form an almond shape in the middle. Mandorla is the Italian word for almond. The Mandorla is also known as the „Vesica Piscis“, symbolizing the interactions and interdependence of opposing worlds and forces. Although the symbol has its origins before the Christian era, the early Christians used the symbol as a method to describe the coming together of heaven and earth, between the divine and human http://www.kyrie.com/symbols/mandorla.htm

Jedan komentar

  1. Blazena Stojna Monahinja Jefimija moli Gospoda Boga za nas.

Ovde napišite komentar ukoliko želite

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *