NASLOVNA » BIBLIOTEKA, Knjige i izabrani članci » HRAM SVETOG ARHIĐAKONA STEFANA-UMETNOST I ARHITEKTURA

HRAM SVETOG ARHIĐAKONA STEFANA-UMETNOST I ARHITEKTURA

 
Protojerej – stavrofor Srboljub M. Miletić

HRAM SVETOG ARHIĐAKONA STEFANA
UMETNOST I ARHITEKTURA

 
CAR DUŠAN
 

Stefan Uroš IV dušan (1308. – 20. decembar 1355.) je sin Stefana Dečanskog i otac poslednjeg vladara iz dinastije Nemanjića, Stefana Uroša V, poznatog još i kao Uroš Nejaki. Bio je prvi srpski car i deveti vladar iz dinastije Nemanjića (vladao 1331-1355).
Na vlast je došao 1331. godine nakon što je, po nekim izvorima, sa prestola svrgao svog oca, Stefana Dečanskog. Značajno je proširio državnu teritoriju ka jugu. Pored vizantije sukoblja-vao se sa Ugarskom koja je imala osvajačke pretenzije na srpske teritorije, ali i sa Bosnom oko Zahumlja. Pošto je osvojio dobar deo vizantijskih teritorija krunisao se za cara, a Srpsku crkvu je uzdigao na rang Patrijaršije, što će kasnije dovesti do sukoba između Carigrada i Srbije.
Pored osvajačke, značajna je i njegova zakonodavna delatnost. Najznačajniji spomenik predstavlja Dušanov zakonik koji je rešavao pravnu problematiku nastalu u novim uslovima Srpskog carstva i koji se dobrim delom oslanjao na vizantijsko pravo uz strogo poštovanje starijih zakonskih akata.
Stefan Dušan je bio i ktitor. Završio je zadužbinu svoga oca manastir Dečane, a najznačajnija njegova zadužbina je manastir Svetih Arhangela kod Prizrena, za koji neki putopisci kažu da je bio jedno od svetskih čuda.
Car Stefan dušan je umro 20. decembra 1355. godine, još uvek mlad i u punoj snazi. Uzrok smrti nikada nije utvrđen, ali se govorilo o trovanju, moždanom udaru, pa čak i epilepsiji. Sahranjen je u svojoj zadužbini manastiru Svetih Arhanđela kod Prizrena. Posle Dušanove smrti Srpsko carstvo je postepeno počelo da se raspada.
Kada su 1927. godine vršena arheološka iskopavanja na lokalitetu manastira, u jugozapadnom delu crkve je nađen mermerni grob za koji je ustanovljno da je carev. U grobu su pronađene ispre-turane kosti koje su kasnije prenete u crkvu Svetog Marka u Beogradu, gde i danas počivaju.
Nije zvanično proglašen za svetitelja, ali se njegov lik sa oreolom oko glave može naći u više crkava i manastira, kao što je slučaj i u crkvi manastira Lesnovo u Makedoniji. Freska iz tog manastira, koja datira iz sredine XIV veka, smatra se njegovim najboljim prikazom, i poslužila je kao uzor za ovu fresku cara Dušana u hramu sv. Stefana u Ruti Hilu.

Jedan komentar

  1. Blazena Stojna Monahinja Jefimija moli Gospoda Boga za nas.

Ovde napišite komentar ukoliko želite

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *