NASLOVNA » BIBLIOTEKA, Osnovi pravoslavlja » Dogmatika Pravoslavne Crkve – Tom III (drugi deo)
Dogmatika Pravoslavne Crkve – Tom III (drugi deo)

Dogmatika Pravoslavne Crkve – Tom III (drugi deo)

CRKVA – BOGOČOVEČANSKO PREDANJE
Crkva na svom Bogočovečanskom putu

 

Van Crkve – nema spasenja

 

Ne može Boga imati za Oca onaj kome Crkva nije majka (Habere non potest Deum Patrem qui Ecclesiam non habet matrem). Ko je van Crkve ne može se spasti, kao što se niko nije spasao ko je bio van Nojevog kovčega. Gospod govori za pouku nama: Koji nije sa mnom protiv mene je; i koji ne sabira sa mnom, prosipa.[1] Koji sabira na drugom mestu a ne u Crkvi, rasipa Crkvu Hristovu. Taj nije na putu spasenja.[2]

Apostolska je i svetootačka vera, apostolska je i svetootačka dogma, apostolska je i svetootačka istina bogočovečanska: van Crkve nema spasenja, jer van Crkve nema Hrista, nema Spasitelja, u kome je i vascelo spasenje. Blaženi Teodorit Kirski blagovesti: Nama se spasenje predaje Crkvom; a ko je van Crkve, taj neće dobiti život večni.[3] Crkvu Božiju snalaze iskušenja od strane ljudi i demona, zato se promišlja ο njoj. Sem toga, sva Crkva Božija sastoji se ne samo od savršenih članova nego se u njoj nalaze i oni koji žive nemarno i vole lenjstvovanje, kao i oni koji vole raspusan život. I pošto je telo Crkve jedno, ono obuhvata i jedne i druge.[4] Grešnici su bolesni članovi u telu Crkve; a takve članove staramo se lečiti na doličan način.[5] Lice Crkve u pravom smislu jeste sam Gospod Hristos, jer je On glava telu Crkve.[6] Na celoj zemlji Crkva je jedna. No i ona se deli po gradovima, naseljima i selima. Kao što svaki grad ima u sebi mnogo zasebnih domova, ali se ipak naziva jedan grad: tako je i bezbroj crkava na ostrvima i kopnu; ali sve zajedno, sjedinjavane držanjem istinitih dogmata, sačinjavaju jednu Crkvu.[7] U Crkvi postoji ovaj „savršeni ustav pobožnosti: oni koji veruju u Boga, dužni su i živeti po Bogu“.[8] Crkve po svoj zemlji i na moru, nazivaju se telom Gospoda Hrista i od Njega primaju izvore osvećenja.[9] Ο Pedesetnici na sveštene Apostole je nisposlana životvorna rosa Svesvetoga Duha, od koje svi vernici primaju večno cpacenje.[10] Hrišćani su se udostojili nazivati se telom Gospoda Hrista, te su stoga organski delovi jedan drugome, i dužni su sastradavati jedan drugome: plakati s plačnima i radovati se s radosnima.[11] Blagodat učiteljstva, darovana svetim Apostolima, nije prestala sa njima nego je prešla i prosvetila njihove naslednike, te tako i do današnjega dana u crkvama Božjim teče izvor Svesvetoga Duha i razdeljuje ljudima bogodane darove.[12] Vernici su jedno telo, i svaki od nas ispunjuje dužnost organskog dela.[13] Pošto sačinjavamo jedno telo Gospoda Hrista mi treba da smo jednomisleni.[14] Na odvojene i odlučene od tela Crkve, napada đavo pošto su lišeni blagodati.[15] U Ποslanici Korinćanima[16] sveti Apostol naziva Hristom zajedničko telo Crkve, zato što je glava ovoga tela Gospod Hristos. Sa tog razloga Apostol naređuje razmotriti telo i poznati da je ono, iako složeno iz raznih delova, ipak jedno telo, i naziva se jedno; i pomoću toga doznati da i Crkva, mada se naziva telom Gospoda Hrista, ipak ima mnoge i razne članove, od kojih su jedni važniji od drugih, veći po časti od drugih, ali su svi neophodni i korisni.[17] Sve verujuće sveti Apostol naziva jednim čovekom, jer je u svih jedna glava — Gospod Hristos, a telo sačinjavaju evi koji su se udostojili spasenja.[18] Kao što glava svima delovima tela dostavlja osećajnu silu, jer je mozak izvor osećajne sile, tako i Gospod Hristos, sačinjavajući glavu, razdeljuje duhovne darove, sastavljajući delove tela u jednu skladnu celinu.[19] Telo Crkve sadrži u sebi sve, i muževe i žene, i očeve i decu, i starešine i potčinjene.[20] U telu Crkve Hristos je glava naša po čovečnosti. Α glava je jednosušna sa telom. Tako je i On jedne suštine s nama kao čovek.[21] Sveti Apostol u prenosnom smislu naziva Gospoda Hrista glavom, a sastav Crkve — telom. Jer kao što u čovečjem telu mozak glave jeste koren damara, i telo preko damara dobija osećaje, tako telo Crkve prima od Gospoda Hrista i izvore učenja i stihije spasenja.[22]

Retko je ko tako svestrano i sveobuhvatno doživeo Bogočovečansku istinu Crkve i Bogočovečansku istinu ο Crkvi, i tako je heruvimski neustrašivo i bogomudro ispovedao kao Sveti Maksim Ispovednik. Sve dubine bogolikog bića čovekovog on je proročki i apostolski vidovito sagledao i ispitao u bogočovečanskim dubinama Bogočovečanskog bića Crkve. Isto tako on je kroz Bogočovečansko biće Crkve otkrio tajanstvenu logosnost i logičnost svih vidljivih i nevidljivih svetova Božjih. I tako se javio kao izuzetni svedok i premudri ispovednik ove osnovne istine novozavetne: „tajna Hristova“ je tajna Crkve Hristove, i u njoj sva tajna čoveka i svih vidljivih i nevidljivih svetova Božjih, jer su sve tajne svih bića i svih tvari dane i razjašnjene Bogočovekom Hristom u Njegovom Bogočovečanskom telu – Crkvi.

 


NAPOMENE:

[1] Mt. 12, 30.

[2] Ο jedinstvu Crkve, 6.

[3] Tumačenje Knjige Isusa Navina, 2; str. 273; Tvor. Blaž. Teodorita Kir. čast I; Moskva, 1855.

[4] tamo, Objašnjenje Psalma 39, 12. 13; str. 227. 228; Tvor., čast II

[5] tamo, Tumačenje 2 Solunj. 3, 14; str. 554; Tvor. čast VII.

[6] tamo, Objašnjenje Psalma 44, 13; str. 255; Tvor. čast II.

[7] tamo, Objašnj. Psalma 47, 4; str. 268; čast II.

[8] tamo, Objašnj. Psalma 127; str. 361; čast III.

[9] tamo, Objašnj. Psalma 131, 18; str. 375; čast III.

[10] tamo, Objašnj. Psalma 133, 3; str. 377; čast III.

[11] Rm. 12, 15. — Tumačenje proroka Danila, 8; str. 164; čast IV.

[12] Tumačenje na dvanaest Proroka, Predg.; str. 244; čast IV.

[13] Tumačenje Poslanice Rimljanima, 12, 4; str. 134; čast VII.

[14] Tumačenje 1 Kor. 1, 2; str. 171; čast VII.

[15] tamo, 5, 4; str. 199

[16] 1 Kor. 12, 12.

[17] tamo, 12, 12; str. 257.

[18] Tumačenje Poslanice Efescima, 2,15—16; str. 427—428; čast VII.

[19] tamo, 4, 16; str. 438.

[20] tamo, 6, 5; str. 449.

[21] Tumačenje Poslan. Kološanima, 1, 18; str. 492; čast VII

[22] tamo, 2. 19; str. 503—504.

 

Ovde napišite komentar ukoliko želite

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *